[{"id":127792,"title":"Μια τυχαία συνάντηση με τον Διονύσιο εκ Φουρνά που καταλήγει σε περιδιάβαση στον 13ο αιώνα και τον Μανουήλ Πανσέληνο","subtitle":null,"description":"Το δοκίμιο άρχισε να γράφεται το 2000 με αποκλειστικό σκοπό να μελετήσει τη ζωγραφική του Πανσέληνου. Είχα την εντύπωση ότι η έρευνα είχε καταλήξει σε τυφλό σημείο, με συνέπεια πολλά μνημεία να υποφέρουν από την ένταξή τους σε χρονολογικά και τεχνοτροπικά σχήματα που τοποθετούν την τοιχογράφηση του Πρωτάτου στα τέλη του 13ου αιώνα.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ πίνακας του Γ. Καστρίτση \"Τυχαία συνάντηση με τον Διονύσιο εκ Φουρνά\", 2001, είχε καταλυτική επίδραση στη δομή της μελέτης. Εξαιτίας του διευρύνθηκε το πλαίσιό της για να περιλάβει τον Διονύσιο εκ Φουρνά και σχόλιο για τη σύγχρονή μας εκκλησιαστική ζωγραφική. Ακόμα, χωρίς να μπορώ να εξηγήσω πώς, επηρέασε την οπτική μου για τον 13ο αιώνα και το καλλιτεχνικό γίγνεσθαι.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΣτο κύριο μέρος της μελέτης συζητούνται τα σχετικά με το Πρωτάτο του 13ου αιώνα και τον Πανσέληνο και προτείνεται να χρονολογηθούν οι οικοδομικές εργασίες και η τοιχογράφηση του Πανσέληνου ανάμεσα στο 1262 και το 1272, δηλαδή κάπου εικοσιπέντε χρόνια νωρίτερα από την κρατούσα χρονολόγηση του μνημείου.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤην έκδοση συνοδεύουν 41 έγχρωμες εικόνες.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b130414.jpg","isbn":"978-960-325-727-1","isbn13":"978-960-325-727-1","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":91,"publication_year":2008,"publication_place":"Αθήνα","price":"14.0","price_updated_at":"2008-04-08","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":2,"extra":null,"biblionet_id":130414,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/mia-tyxaia-synanthsh-me-ton-dionysio-ek-fourna-pou-katalhgei-se-peridiabash-ston-13o-aiwna-kai-manouhl-panselhno.json"},{"id":111399,"title":"Φώτης Κόντογλου","subtitle":null,"description":"Ο Φώτης Κόντογλου (κατά κόσμον Φώτης Αποστολέλης -1896-1965) υπήρξε μια σύνθετη προσωπικότητα της νεοελληνικής τέχνης και των γραμμάτων μας. Ορθόδοξος χριστιανός, με την πρωτοχριστιανική έννοια του όρου, αγιογράφος με ιδιόμορφο λαϊκό ιδίωμα (που επηρέασε μεγέθη του είδους του Τσαρούχη και του Εγγονόπουλου), συναξαριστής μιας ελληνικότητας που στα περίτεχνα γραπτά του περιλαμβάνει ως ενιαίο όλον την αρχαιότητα, το Βυζάντιο και την \"καθ' ημάς Ανατολή\", ο Κόντογλου αποτελεί εξαιρετική περίπτωση στοχαστικού καλλιτέχνη που παλεύει σε όλο το μάκρος του βίου για την Πίστη του.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ ζωγράφος διάλεγε τα θέματά του από την ελληνική μυθολογία, την ελληνορθόδοξη παράδοση, την ελληνική φύση. Δεν τον ενδιέφερε η κοσμική στάση στη ζωγραφική, δηλαδή η δυτική τέχνη από την Αναγέννηση και μετά, παρόλο που την ήξερε και την είχε δουλέψει στα νεανικά του χρόνια. Σπούδασε την ακαδημαϊκή τεχνοτροπία στη Σχολή Καλών Τεχνών κοντά στους δασκάλους της Σχολής του Μονάχου, και τα σύγχρονα ρεύματα της τέχνης τα έζησε στη διαμονή του στο Παρίσι. Η επίσκεψή του στο Άγιο Όρος, η γνωριμία του με την Κρητική Σχολή στην αγιογραφία και γενικότερα τη μεταβυζαντινή ζωγραφική επέδρασε καταλυτικά στο έργο του. Στην πορεία ενδιαφέρεται για το έργο των λαϊκών εικονογράφων της τουρκοκρατίας που μελετά στις εκκλησίες και στα μοναστήρια.\u003cbr\u003eΌπως επανειλημμένα τόνιζε ο ίδιος, τον ενδιέφερε περισσότερο να είναι \"μάστορας\": αποζητούσε μια χειροτεχνική γνησιότητα που θα περιόριζε την επιτήδευση της σύγχρονή του τέχνης. Από τη βυζαντινή τέχνη δανείστηκε τη μορφολογία και την πνευματικότητά της. Από τους λαϊκούς ζωγράφους, όπως τον Θεόφιλο και τους ανώνυμους, διδάχθηκε τον δροσερό, φρέσκο τρόπο με τον οποίο απεικόνιζαν την πραγματικότητα.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ Κόντογλου είναι ένας πολύ ιδιόμορφος ζωγράφος. Δεν κατατάσσεται στις κατηγορίες της δυτικής ιστορίας της τέχνης. Δεν είναι ούτε ρεαλιστής ούτε μοντέρνος. Είναι παραστατικός δίχως να είναι λαϊκιστής. Είναι λαϊκός δίχως να είναι αφελής. Είναι ο αγιογράφος του πνευματικού βίου δίχως να είναι στερεότυπος. Τέλος, υπήρξε πρωτοποριακός το βαθμό που απογύμνωσε την ανθρώπινη μορφή και τον περίγυρό της στα απολύτως απαραίτητα στοιχεία.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΆρης Μαραγκόπουλος\u003cbr\u003e","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b113980.jpg","isbn":"960-442-707-5","isbn13":"978-960-442-707-9","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":143,"publication_year":2006,"publication_place":"Αθήνα","price":"6.0","price_updated_at":"2006-11-22","cover_type":"Σκληρό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":17,"extra":null,"biblionet_id":113980,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/fwths-kontoglou-56b12d67-bf76-48f4-b882-26c477a8836a.json"},{"id":197420,"title":"Αν ο Ιουλιανός...","subtitle":null,"description":"Αν ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Φλάβιος Κλαύδιος Ιουλιανός δεν είχε σκοτωθεί στα τριανταδύο του χρόνια μαχόμενος κατά των Περσών κοντά στην Κτησιφώντα τον Ιούνιο του 363, θα μπορούσε ο κόσμος να ήταν διαφορετικός ακόμα και σήμερα; Κατά τη σύντομη βασιλεία του ο \"αναιδώς ελληνίζων\" Ιουλιανός επανέφερε την ανεξιθρησκία· πήρε μέτρα για την περιστολή των αλόγιστων δαπανών του κράτους και της αυλής, καθώς και για την ορθή και ουσιαστική απονομή της δικαιοσύνης· και προνόησε για την αυτονομία των πόλεων και των βουλών τους.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤί θα μπορούσε λοιπόν να είχε συμβεί; Ο Χριστιανισμός θα συμβίωνε με άλλες, τις παλαιότερες εκφράσεις θρησκευτικότητας και άλλες που ενδεχομένως να γεννιόνταν. Θα μπορούσε να είχε προσεταιριστεί σημαντικό μέρος των λαών της αυτοκρατορίας ή και άλλων πέρα από τα σύνορά της, ή να είχε περιοριστεί τοπικά ή αριθμητικά, ή και να σβήσει. Για να επιβιώσει θα είχε αναγκαστεί να μάθει να σέβεται ή έστω να ανέχεται τους αλλόδοξους και θα είχε ακονίσει καλύτερα το πνευματικό του οπλοστάσιο, καθώς δεν θα υπήρχε εφησυχασμός και άνωθεν κρατική στήριξη.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ θάνατος τους Ιουλιανού σήμανε και το τέλος του αρχαίου κόσμου. Το ερώτημα, λοιπόν, μοιάζει ανώφελο. Όλα είναι παγιωμένα εδώ και αιώνες. Έχει ωστόσο ενδιαφέρον. Επιτρέπει να στοχαστούμε ελεύθερα για την περιπέτεια της πολιτικής και πνευματικής διαμόρφωσης της λεκάνης της Μεσογείου και της Ευρώπης, για τις ιδέες, για τις πεποιθήσεις και εμμονές που γεννήθηκαν ή αναδύθηκαν και μορφοποιήθηκαν τότε, και εισέτι στοιχειώνουν τον κόσμο.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b200609.jpg","isbn":"978-960-505-158-7","isbn13":"978-960-505-158-7","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":64,"publication_year":2015,"publication_place":"Αθήνα","price":"9.0","price_updated_at":"2015-03-16","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":2,"extra":null,"biblionet_id":200609,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/an-o-ioulianos.json"},{"id":55677,"title":"Παλινωδία για τη μονή Δαφνίου","subtitle":null,"description":null,"image":null,"isbn":"960-325-390-1","isbn13":"978-960-325-390-7","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":2361,"name":"Διαρκής Εικόνα","books_count":5,"tsearch_vector":"'diarkhs' 'diarkis' 'eikona' 'ikona'","created_at":"2017-04-13T01:10:40.929+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:10:40.929+03:00"},"pages":46,"publication_year":2001,"publication_place":"Αθήνα","price":"9.0","price_updated_at":"2007-07-04","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":2,"extra":null,"biblionet_id":57231,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/palinwdia-gia-th-monh-dafniou.json"}]