[{"id":164407,"title":"Το γλωσσικό ζήτημα","subtitle":"Σύγχρονες προσεγγίσεις","description":"Με την απόσταση ασφαλείας που επιτρέπει η απομάκρυνση από τις οξείες φάσεις του \"γλωσσικού ζητήματος\" και κυρίως με τη νηφαλιότητα που εξασφαλίζει η επίσημη λύση του προβλήματος από την ελληνική Πολιτεία το 1976 μπορούμε σήμερα με νέες προσεγγίσεις των αρχών του 21ου αιώνα να μελετήσουμε το \"ζήτημα\" που ταλάνισε τους Έλληνες και την Ελλάδα κυρίως τους τελευταίους δύο αιώνες. Χωρίς εντάσεις και φανατισμούς, με την αντικειμενική ματιά του μελετητή-ερευνητή και τη σιγουριά ενός οριστικά πια λυμένου ζητήματος στον πιο ασφαλή χώρο, στη συνείδηση του Έλληνα πολίτη. Κανείς σήμερα δεν διανοείται να θέσει θέμα γλώσσας, με την έννοια της διαμάχης Καθαρεύουσας - Δημοτικής. Συνειδητά ή ασυνείδητα, όσοι παραπονούνται σήμερα για το επίπεδο χρήσης της γλώσσας μας -και είναι πολλοί- θέτουν, στην πραγματικότητα, θέμα \"ποιότητας\" στον τρόπο που χρησιμοποιούμε τη γλώσσα στην επικοινωνία μας (γραπτή και προφορική) και όχι βεβαίως ζήτημα επιλογής αυτής ή εκείνης της μορφής της ελληνικής γλώσσας, όπως συνέβαινε με άλυτο το γλωσσικό μας ζήτημα.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΥπό αυτές τις συνθήκες (ευνοϊκές για μια νηφάλια θεώρηση του ζητήματος) και δοθέντος ότι το 1976 η απόφαση για τη λύση του γλωσσικού ζητήματος ελήφθη ομόφωνα από όλους τους βουλευτές και τα κόμματα της Βουλής, είναι κατανοητή και επαινετή -φρονώ- η πρωτοβουλία του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων να μελετηθεί, με τα σημερινά δεδομένα, το γλωσσικό ζήτημα από μια σκοπιά που δεν θα ήταν δυνατή παλιότερα στη δίνη του γλωσσικού. Σ' αυτό το πνεύμα και σ' αυτή την πρωτοβουλία ανταποκρίνεται η παρούσα, επιστημονική καθαρώς, προσπάθεια για μια σύγχρονη θεώρηση του γλωσσικού ζητήματος.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΑυτό που επιδιώχθηκε ήταν να εξασφαλίσουμε μια πολύπλευρη και πολυφωνική θεώρηση του γλωσσικού ζητήματος στην εξέλιξη του από ειδικούς μελετητές, οι οποίοι αναλύουν ποικιλία θεμάτων και όψεων του γλωσσικού, συμπεριλαμβανομένων και των προσώπων που έπαιξαν σημαντικό ρόλο σε αυτό. Σκοπός του έργου είναι να εξεταστούν συνολικά και να φωτιστούν έννοιες, σχέσεις και καταστάσεις που δεν έχουν πάντοτε εξεταστεί υπό το πρίσμα που επιτρέπει σήμερα η απόσταση από τα γεγονότα και η παρεμβληθείσα επιστημονική έρευνα σε πλείστα συναφή πεδία. Έτσι, με μεγάλη προσοχή παρακολουθούμε πώς ένα ρομαντικό κίνημα επιστροφής σε μια παλαιότερη -· μορφή της ελληνικής γλώσσας (αττικισμός) γεννά ένα μείζον θέμα διάσπασης της χρήσης της Ελληνικής που διαρκεί επί αιώνες (γλωσσική διμορφία) για να εξελιχθεί στους δύο τελευταίους αιώνες σε μια γλωσσική σύγκρουση με χαρακτηριστικά εμφύλιου διχασμού, στο γνωστό \"γλωσσικό ζήτημα\".\u003cbr\u003eΕιδικοί (γλωσσολόγοι, φιλόλογοι, ιστορικοί) αναλύουν από νέα σκοπιά γνωστές, λιγότερο γνωστές και άγνωστες πλευρές του γλωσσικού, πολυπαραμετρικού από τη φύση του. Δοθέντος ότι η γλώσσα επηρεάζει την έκφραση ενός έθνους σε όλα τα επίπεδα -την εκπαίδευση, τη διοίκηση, την επιστήμη, τη λογοτεχνία, τα γράμματα γενικότερα, τη διανόηση, την κοινωνία, τον πολιτικό λόγο κ.λπ.- και, τελικά, την ίδια τη σκέψη, τον πολιτισμό και την παράδοση μιας χώρας, είναι επιβεβλημένο η πορεία της γλώσσας και το γλωσσικό ζήτημα, όπου υπάρχει, να εξετάζονται από πολλούς και από πολλές πλευρές. Καμιά φορά ακόμη και τα ίδια θέματα, πρόσωπα και ιδέες είναι καλό να προσεγγίζονται από περισσότερους μελετητές (πράγμα που επιδιώχθηκε εδώ), ώστε να αναδεικνύονται και διαφορετικές όψεις τους. Γι' αυτό κι έγινε το αυτονόητο για μας: οι συγγραφείς των μελετών (κεφαλαίων και άρθρων) του τόμου εξέφρασαν ελεύθερα τις θέσεις τους όπως βγαίνουν από την έρευνά τους, χωρίς να επιδιωχθεί η παραμικρή \"σύγκλιση απόψεων\" εκ μέρους του επιμελητή της έκδοσης του έργου.\u003cbr\u003e[...]\u003cbr\u003e(από τον πρόλογο του βιβλίου)\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠεριλαμβάνονται τα κείμενα:\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e- Πρόλογος του επιστημονικού επιμελητή\u003cbr\u003e- Γεώργιος Μπαμπινιώτης, \"Εισαγωγή: από το γλωσσικό ζήτημα σε ένα πρόβλημα ποιότητας στη χρήση της γλώσσας μας\"\u003cbr\u003e- Θαβώρης Αντώνιος, \"Οι απαρχές του γλωσσικού ζητήματος: Αττικισμάς - Γλωσσική διμορφία\".\u003cbr\u003e- \"'Επίσημη' έναρξη του γλωσσικού ζητήματος: Ιώσηπος Μοισιόδαξ - Ευγένιος Βούλγαρις\".\u003cbr\u003e- \"Από τη γλωσσηματική (ιδιωματική) γλώσσα στην αιρετή γλώσσα (Καθαρεύουσα): Δημήτριος Καταρτζής - Λάμπρος Φωτιάδης, Δανιήλ Φιλιππίδης - Γρηγόριος Κωνσταντάς\"\u003cbr\u003e- Κωνσταντίνος Γ. Κασίνης, \"Ο εκκλησιαστικός δημοτικισμός: από τις αρχές του 16ου έως τα μέσα του 18ου αιώνα\" \u003cbr\u003e- Ιώ Μανωλέσσου - Δήμητρα Θεοφανοπούλου-Κοντού, \"Γραμματικές της Νεότερης Ελληνικής: από το Νικόλαο Σοφιανό (περ. 1550) έως το Δημήτριο Βενιέρη (1799)\"\u003cbr\u003e- Μιχάλης Γ. Μερακλής, \"Το γλωσσικό ζήτημα στους χρόνους του νεοελληνικού Διαφωτισμού: Αδαμάντιος Κοραής\"\u003cbr\u003e- Ρωξάνη Δ. Αργυροπούλου, \"Παναγιώτης Κοδρικάς: ο πρώτος αντικοραϊστής\"\u003cbr\u003e- Γιώργος Ανδρειωμένος - Χρυσούλα Καραντζή, \"Οι απόψεις των προδρόμων υπέρ μιας κοινής γλώσσας με αφετηρία τη γλώσσα της λογοτεχνίας: Ρήγας Φεραίος - Ιωάννης Βηλαράς - Αθανάσιος Χριστόπουλος\"\u003cbr\u003e- Κυριάκος Σ. Κατσιμάνης, \"Προτάσεις κατάργησης της ιστορικής ορθογραφίας: Αθανάσιος Ψαλίδας - Ιωάννης Βηλαράς\"\u003cbr\u003e- Ειρήνη Καλιτζοπούλου - Παπαγεωργίου, \"Αιολοδωρική θεωρία\"\u003cbr\u003e- Νικόλαος Πανελίδης, \"Αρχαϊσμός - Νεοαττικισμός: Νεόφυτος Δούκας - Στέφανος Κομμητάς - Κωνσταντίνος Οικονόμος - Σκαρλάτος Βυζάντιος - Κλέων Ρίζος Ραγκαβής - Παναγιώτης Σούτσος - Αναστάσιος Λευκίας Γεωργιάδης - Γεώργιος Μιστριώτης\"\u003cbr\u003e- Ναπολέων Σ. Μήτσης, \"Νικηφόρος Θεοτόκης: ο εισηγητής της απλής Καθαρεύουσας\"\u003cbr\u003e- Κωνσταντίνος Μηνάς, \"Γλωσσικές αντιμαχίες: Κωνσταντίνος Ασώπιος - Παναγιώτης Σούτσος, Κωνσταντίνος Κόντος - Κωνσταντίνος Ασώπιος, Δημήτριος Βερναρδάκης - Κωνσταντίνος Κόντος, Γεώργιος Χατζιδάκις - Δημήτριος Βερναρδάκης\"\u003cbr\u003e- Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, \"Ευαγγελικά και Ορεστειακά\"\u003cbr\u003e- Παναγιώτης Δ. Μαστροδημήτρης, \"Επτανησιακή γλωσσική θεωρία: 1818-1911\"\u003cbr\u003e- Γιώργος Ανδρειωμένος - Χρυσούλα Καραντζή, \"Ανδρέας Κάλβος\"\u003cbr\u003e- Γεράσιμος Ζώρας - Μαρία Δημάκη, \"Γλωσσικές απόψεις της Παλαιάς Αθηναϊκής Σχολής: 1830-1880\"\u003cbr\u003e- Ελένη Πολίτου-Μαρμαρινού, \"Ο Κωστής Παλαμάς και η γλώσσα\"\u003cbr\u003e- Δημήτρης Δημηρούλης, \"Εμμανουήλ Ροΐδης - Κωνσταντίνος Καβάφης - Γιώργος Σεφέρης\"\u003cbr\u003e- Ιουλίττα Ηλιοπούλου, \"Ο Οδυσσέας Ελύτης και η γλώσσα\"\u003cbr\u003e- Ρένα Σταυρίδη-Πατρικίου, \"Η στάση του Ελευθέριου Βενιζέλου στο γλωσσικό: το Σύνταγμα\u003cbr\u003eτου 1911\"\u003cbr\u003e- Γεώργιος Μπαμπινιώτης, \"Γιάννης Ψυχάρης: η ηγετική μορφή στήριξης της Δημοτικής και η επιστημονική συμβολή του στη μελέτη της Ελληνικής\"\u003cbr\u003e- \"Γεώργιος Χατζιδάκις: η θέση του στο γλωσσικό ζήτημα και η συμβολή του στην αποκατάσταση της γλωσσικής μας ταυτότητας\"\u003cbr\u003e- Ναπολέων Σ. Μήτσης, \"Ο νέος δημοτικισμός: Μανόλης Τριανταφυλλίδης\"\u003cbr\u003e- Παναγιώτης Χ. Ζιώγας, \"Ο Εμμανουήλ Κριαράς και το γλωσσικό ζήτημα\"\u003cbr\u003e- Θανάσης Νάκας, \"Αχιλλέας Τζάρτζανος: η γλωσσική του δικαίωση\"\u003cbr\u003e- Θεόδωρος Μωυσιάδης, \"Το γλωσσικό ζήτημα από την οπτική γωνία των ξένων γλωσσολόγων\" - Ναπολέων Σ. Μήτσης, \"Η διδασκαλία της γλώσσας στο σχολείο: νομοθετικές ρυθμίσεις\"\u003cbr\u003e- Χρίστος Λ. Τσολάκης, \"Η γλωσσοεκπαιδευτική μεταρρύθμιση από το 1976 και μετά\"\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΕπίμετρο\u003cbr\u003e- Γεώργιος Μπαμπινιώτης, \"'Σχολές' του γλωσσικού ζητήματος: Σχολή των Αθηνών - Σχολή της Θεσσαλονίκης\"\u003cbr\u003e- \"Για τη συμβολή μερικών από τους πρωταγωνιστές του γλωσσικού ζητήματος: Αδαμάντιος Κοραής - Μανόλης Τριανταφυλλίδης - Νικόλαος Ανδριώτης - Αγαπητός Τσοπανάκης - Γεώργιος Κουρμούλης\"\u003cbr\u003e","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b167442.jpg","isbn":"978-960-6757-48-8","isbn13":"978-960-6757-48-8","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":619,"publication_year":2011,"publication_place":"Αθήνα","price":"50.0","price_updated_at":"2016-03-23","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":1493,"extra":null,"biblionet_id":167442,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/to-glwssiko-zhthma.json"},{"id":229396,"title":"Το ελληνικό αλφάβητο","subtitle":"Αλφάβητο, γραφή, ορθογραφία","description":"Οι είκοσι οκτώ (28) αιώνες συνεχούς γραπτής παράδοσης τής Ελληνικής με το ίδιο αλφάβητο συνιστούν κύριο θέμα μελέτης και ουσιώδες αντικείμενο ειδικής έρευνας τής γλώσσας μας. Αυτό είναι που επιχειρείται στο βιβλίο αυτό: σφαιρική πραγμάτευση τού μείζονος θέματος τού ελληνικού αλφαβήτου. Τα κύρια προβλήματα αλλά και τα επιτεύγματα στην έρευνα τής ιστορίας και εξέλιξής του παρουσιάζονται αναλυτικά στο α΄ μέρος τού βιβλίου. Εξόχως ενδιαφέρουσα έως αποκαλυπτική είναι η ιστορία κάθε γράμματος τού αλφαβήτου, τόσο στην κεφαλαιογράμματη όσο και στη μικρογράμματη γραφή, η οποία εκτίθεται στο β΄ μέρος τού βιβλίου. Επίσης, βασικό και πρακτικά χρήσιμο παραμένει το θέμα τής γραφής και ορθογραφίας των λέξεων τής Ελληνικής (π.χ. πολυτονικό, ορθογραφικές ρυθμίσεις κ.ά.), που εξετάζεται στο γ΄ μέρος τού βιβλίου. Για όλα αυτά τα θέματα (ουσία, προβλήματα και προβληματισμοί, γνώση από την έρευνα και υπάρχοντα κενά, απόψεις, θέσεις και προτάσεις) γίνεται εκτενής λόγος στα κεφάλαια τού βιβλίου με ανάλογη βιβλιογραφική τεκμηρίωση.\u003cbr\u003eΤο βιβλίο αυτό έχει γραφεί για \"να διαβάζεται\". Με απλή και κατανοητή γλώσσα απευθύνεται σε ευρύτερο αναγνωστικό κοινό, το οποίο ενημερώνεται έγκυρα βάσει των ισχυόντων στην επιστήμη σήμερα για τα θέματα τού ελληνικού αλφαβήτου και τής ελληνικής γραφής από τις απαρχές της έως τη σημερινή ορθογραφία της.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b232474.jpg","isbn":"978-960-9582-13-1","isbn13":"978-960-9582-13-1","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":304,"publication_year":2018,"publication_place":"Αθήνα","price":"28.0","price_updated_at":"2018-11-23","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":550,"extra":null,"biblionet_id":232474,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/to-ellhniko-alfabhto.json"},{"id":249535,"title":"Η γλώσσα μας","subtitle":"180 κείμενα για τη γλώσσα","description":"180 κείμενα τού καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη παρουσιάζονται συγκεντρωμένα σε αυτό το βιβλίο, αποτελώντας ουσιαστικά \"γλωσσική παρακαταθήκη\" για όσους αγαπούν τη γλώσσα από έναν επιστήμονα που έχει ασχοληθεί επί 40 και πλέον χρόνια με την έρευνα, τη μελέτη και τη διδασκαλία τής γλώσσας, κατ’ εξοχήν τής Ελληνικής.\r\nΤα κείμενα είναι ταξινομημένα σε 13 ενότητες:\r\n1) Βασικές έννοιες κατανόησης τής γλώσσας\r\n2) Πλευρές τής ιστορίας τής ελληνικής γλώσσας\r\n3) Μελετητές τής γλώσσας\r\n4) Αγωγή του λόγου: Η διδασκαλία τής γλώσσας στο σχολείο\r\n5) Ο κόσμος των λέξεων\r\n6) Γραμματική και σύνταξη: Ο μηχανισμός τής γλώσσας\r\n7) Γλωσσική πολυμορφία: Μητρική, δεύτερη και ξένες γλώσσες\r\n8) Η ποιότητα στη γλώσσα\r\n9) Γλώσσα και λογοτεχνία\r\n10) Γλώσσα και πολιτική\r\n11) Γλώσσα και θρησκευτική παράδοση\r\n12) Γραφή και ορθογραφία\r\n13) Ετυμολογία: Η πύλη στη γοητεία τής γλώσσας\r\nΤα κείμενα αυτά τού καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη \"περιπλανήθηκαν\" χρονικά τα περισσότερα στο φιλόξενο \"Βήμα τής Κυριακής\", αρκετά στο βιβλίο του \"Διαλογισμοί για τη γλώσσα και τη γλώσσα μας\" (εκδ. Καστανιώτης, 2010) και άλλα πάλι σε διάφορους άλλους ενίοτε δύσβατους χώρους, καθώς και λίγα που εμφανίζονται εδώ για πρώτη φορά, βρίσκονται όλα μαζί στο βιβλίο αυτό, και τα 180! \"Το αισθάνθηκε\", όπως λέει ο συγγραφέας, \"ως ανάγκη, δική του και όσων αγαπούν τη γλώσσα μας\".\r\nΜερικά ενδεικτικά ζητήματα που θα ελκύσουν τον αναγνώστη:\r\n• Ποια είναι τα τρία βασικά επίπεδα τής γλώσσας;\r\n• Τι συνιστά ποιότητα και αισθητική στη γλώσσα και στην επικοινωνία;\r\n• Το λεξικό και η γραμματική στη γλωσσική διδασκαλία\r\n• Είναι απαραίτητη η ιστορική ορθογραφία;\r\n• Η ετυμολογία ως ιστορία των λέξεων\r\n• Πολυγλωσσία και γλωσσική πολυμορφία\r\n• Ποια είναι η κατάσταση της ελληνικής γλώσσας στις αρχές τού 21ου αιώνα;\r\n\r\nΌποιος αγαπά τη γλώσσα και θέλει να την γνωρίσει στην ουσία της, από περισσότερες πλευρές και σε μεγαλύτερο βάθος, όποιος θέλει να μπει στον «μαγικό» κόσμο τής γλώσσας και στις ατραπούς τής γλωσσολογίας χωρίς προαπαιτούμενες γνώσεις, αυτός θα εκτιμήσει καλύτερα τα κείμενα και τον σκοπό αυτού τού βιβλίου.","image":"https://biblionet.gr/wp-content/uploadsTitleImages/26/b250266.jpg","isbn":"978-960-9582-16-2","isbn13":null,"ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":672,"publication_year":2020,"publication_place":"Αθήνα","price":"32.0","price_updated_at":"2020-09-29","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":"","publisher_id":550,"extra":null,"biblionet_id":250266,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/h-glwssa-mas-216ea90d-ab9e-4280-9d1c-2fcaadcf0244.json"},{"id":218217,"title":"Οι πικρές αλήθειες της γλώσσας μου","subtitle":"Ο Γιάννης Ν. Μπασκόζος συνομιλεί με τον καθηγητή για τις λέξεις, την παιδεία, τον πολιτισμό","description":"Ο καθηγητής Γεώργιος Μπαμπινιώτης απαντά στις ερωτήσεις που θέτει ο δημοσιογράφος Γιάννης Ν. Μπασκόζος για την ουσία, την ποιότητα, την εξέλιξη, τη συγγένεια και την προέλευση της γλώσσας. Για τη σχολική εκπαίδευση και την παιδεία, την ποιότητα και τη στόχευση του ελληνικού σχολείου, την κατάρτιση των εκπαιδευτικών, την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, ακόμα και για \"καυτά\" θέματα όπως η διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας ή των Θρησκευτικών. Τέλος, συζητάνε για τα θέματα που άπτονται της ευρείας έννοιας του πολιτισμού. Πρόκειται για μια \"συν-ζήτηση\", κατά την οποία ερωτήσεις και απαντήσεις ενδιαφέρουν κάθε σκεπτόμενο αναγνώστη και απασχολούν ευρύτερα την ελληνική κοινωνία.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b221435.jpg","isbn":"978-618-03-0941-6","isbn13":"978-618-03-0941-6","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":176,"publication_year":2017,"publication_place":"Αθήνα","price":"13.0","price_updated_at":"2017-10-03","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":323,"extra":null,"biblionet_id":221435,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/oi-pikres-alhtheies-ths-glwssas-mou.json"}]