[{"id":120320,"title":"Αρχαϊκή επική ποίηση","subtitle":"Από την Ιλιάδα στην Οδύσσεια","description":"Με τον προκείμενο τόμο συμπληρώνεται το ερευνητικό και συγγραφικό πρόγραμμα \"Αρχαιογνωσία και Αρχαιογλωσσία στη Μέση Εκπαίδευση\" το οποίο αποτυπώθηκε μέχρι στιγμής σε πέντε εγχειρίδια, προορισμένα για διαταξική υποστήριξη της αρχαιογνωσίας και της αρχαιογλωσσίας στο γυμνάσιο. Πρόκειται για εγχείρημα συνεταιρικό, με θέμα την αρχαϊκή επική ποίηση, όπως θεμελιώθηκε και ασκήθηκε στα δύο διαδοχικά ομηρικά έπη.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ εισαγωγή ορίζει το ευρύτερο πλαίσιο της ομηρικής ποίησης· ανιχνεύει την ταυτότητα του Ομήρου και την υποθετική σχέση των ομηρικών επών με την ιστορία· σχολιάζει το ύφος και τη γλώσσα, τον τρόπο σύνθεσης, εκφοράς και πρόσληψής τους, καθώς και τις αναλογικές ομοιότητες και διαφορές \"Ιλιάδας\" και \"Οδύσσειας\". \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο πρώτο μέρος αναγνωρίζει τους όρους και προτείνει ορισμούς της ομηρικής αφήγησης. Διακρίνει τον μύθο από την πλοκή των δύο επών και την τεχνική από την τέχνη τους. Παρουσιάζει τους ανώνυμους και επώνυμους αοιδούς της \"Ιλιάδας\" και της \"Οδύσσειας\", που αποτελούν προδρομικά είδωλα των ραψωδών. Συστήνει την παραδοσιακή αοιδή σε σύγκριση και διάκριση προς την εξωτερική αφήγηση του ποιητή και προς τις εσωτερικές διηγήσεις των ηρώων. \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο δεύτερο μέρος αναφέρεται στο αφηγηματολογικό πρόβλημα. Ζητούμενο είναι αν οι ομηρικοί θεοί, εκτός από τον θεολογικό τους ρόλο διεκπεραιώνουν και ποιητική αποστολή· αν δηλαδή καθορίζουν (ή συγκαθορίζουν μαζί με τον ποιητή) την εξέλιξη του μύθου και κυρίως την πλοκή των ομηρικών επών. Προς αυτή την κατεύθυνση εξετάζεται καταρχήν ο ποιητικός ρόλος των Μουσών και στη συνέχεια των ολυμπίων θεών, χωριστά στα δύο έπη. \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο τρίτο μέρος αφιερώνεται στην ομηρική αρεταλογία. Η αρετή, το αποφασιστικότερο σήμα για το ήθος των ομηρικών ηρώων, χωρίς τούτο να σημαίνει ότι συστήνει έναν κώδικα συστηματικής ηθικής. Ορίζει ωστόσο τη στάθμη του ομηρικού πολιτισμού σε πολεμικό αλλά και σε μεταπολεμικό περιβάλλον. Πυρηνικό στοιχείο, τέλος, της ομηρικής αρετής αναδεικνύεται το κλέος, το οποίο μετασχηματίζεται από την πολεμική και δραματική \"Ιλιάδα\" στη μεταπολεμική και μεταδραματική \"Οδύσσεια\".\u003cbr\u003e","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b122921.jpg","isbn":"978-960-231-117-2","isbn13":"978-960-231-117-2","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":7824,"name":"Αρχαιογνωσία και Αρχαιογλωσσία στην Μέση Εκπαίδευση","books_count":1,"tsearch_vector":"'archaioglwssia' 'archaiognwsia' 'arhaioglwssia' 'arhaiognwsia' 'arxaioglwssia' 'arxaiognwsia' 'ekpaidefsh' 'ekpaideush' 'ekpedeush' 'kai' 'ke' 'mesh' 'mesi' 'sthn' 'stin'","created_at":"2017-04-13T02:00:38.833+03:00","updated_at":"2017-04-13T02:00:38.833+03:00"},"pages":292,"publication_year":2007,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"21.0","price_updated_at":"2009-10-16","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":870,"extra":null,"biblionet_id":122921,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/archaikh-epikh-poihsh.json"},{"id":195868,"title":"Αναζήτηση και νόστος του Οδυσσέα","subtitle":"Η διαλεκτική της Οδύσσειας","description":"Το βιβλίο αυτό εισηγείται μια δοκιμαστική ανάγνωση της Οδύσσειας με βάση τον αμφίσημο χαρακτήρα που παρουσιάζουν οι τέσσερις πρώτες ραψωδίες του έπους: οι θεοί γνωρίζουν ότι ο Οδυσσέας είναι ζωντανός και προορισμένος πια να γυρίσει στην Ιθάκη· οι άνθρωποι θεωρούν τον Οδυσσέα αφανισμένο και νεκρό. Από τη συμβολή θεϊκής γνώσης και ανθρώπινης άγνοιας παράγεται μια διαλογική διάζευξη: ο Οδυσσέας μπορεί να ζει, μπορεί και να είναι πεθαμένος. Έτσι ξεκινά το έργο, και αυτό είναι ένα πρώτο δείγμα ποιητικής διαλεκτικής στην Οδύσσεια.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΣτην προεπική παράδοση ο Οδυσσέας είναι πολύτροπος: χρησιμοποιεί την ευέλικτη εξυπνάδα και τις κερδαλέες πονηριές του, για να υπηρετήσει τον εαυτό του και να αυξήσει τα αγαθά του και το κύρος του. Στην προοδυσσειακή επική παράδοση ο Οδυσσέας, εφαρμόζοντας την πολύτροπη φύση του σε συλλογικό πια αγωνιστικό πλαίσιο, αναδεικνύεται σε πτολίπορθο: δόλοι, δεξιοσύνη ρητορική και πρωτεϊκές παραμορφώσεις προσφέρονται τώρα στον Τρωικό Πόλεμο και συμβολοποιούνται στον δούρειο ίππο. Η Οδύσσεια κληρονομεί τις δύο αυτές πλευρές (το σκάνδαλο του πολύτροπου και το κλέος του πτολίπορθου) και κλείνει το τρίγωνο του Οδυσσέα, προβάλλοντας τώρα τον φιλέταιρο αρχηγό και τον πάσχοντα αντίπαλο του Ποσειδώνα. Αυτό είναι ένα δεύτερο δείγμα «κάθετης» διαλεκτικής στην Οδύσσεια.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΘετικά πραγματοποιημένο το θέμα του νόστου είναι από τη φύση του ανακουφιστικό και ευτυχισμένο (έτσι λ.χ. νοστεί ο Νέστορας μέσα στο έπος). Αρνητικά ανεστραμμένος ο νόστος μπορεί να μεταφραστεί σε βίαιο φόνο (αυτή είναι η τραγική μοίρα του Αγαμέμνονα μέσα στο έργο). Ανάμεσα στη θέση και στην άρση του νόστου ταλαντεύεται ο γυρισμός του Οδυσσέα στην Οδύσσεια: κερδίζει ο ήρωας τον νόστο του, ύστερα από ριψοκίνδυνη δεκάχρονη περιπέτεια, χάνοντας όλους τους συντρόφους του, και πραγματοποιεί την επανίδρυσή του στην πατρική εστία, περνώντας μέσα από τον υποθετικό του θάνατο, που τελικά αντιστρέφεται σε μνηστηροφονία. Αυτό είναι ένα τρίτο δείγμα, προοπτικής πια, ποιητικής διαλεκτικής που μας παρέχει η Οδύσσεια. Φαίνεται πως ένας από τους κύριους χαρακτήρες αυτού του έπους, και εκείνος που το καθιστά νεωτερικό στην έξοδο των γεωμετρικών και στην αυγή των αρχαϊκών χρόνων, είναι η συνθετική του άρθρωση: χρησιμοποιεί τους κρυστάλλους της παράδοσης, όχι πια παραθέτοντας ως χωριστές μονάδες τα αντίπαλα θέματα, αλλά, ενοποιώντας τις αντιθέσεις τους, παράγει νέα, τώρα, σύνθετα ζεύγη: νόστος και αναζήτηση, νόστος και ύπνος, νόστος και θάνατος.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b199050.jpg","isbn":"978-960-231-165-3","isbn13":"978-960-231-165-3","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":224,"publication_year":2014,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"21.0","price_updated_at":"2014-12-31","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":870,"extra":null,"biblionet_id":199050,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/anazhthsh-kai-nostos-tou-odyssea-ba6e2f94-2f11-457f-aa19-8b37d670bfd4.json"}]