[{"id":98730,"title":"Δημοσιογραφία και νεολογία","subtitle":"Τίτλοι-ευρήματα για θέματα-εκπλήξεις","description":"Είναι κοινή, πλέον, διαπίστωση ότι οι εφημερίδες, το ραδιόφωνο και η τηλεόραση έχουν αναδειχθεί σε κυρίαρχα μέσα προβολής και διάδοσης γλωσσικών προτύπων -είτε του γραπτού λόγου (τα έντυπα μέσα) είτε του προφορικού (τα ραδιοτηλεοπτικά).\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ σπουδαιότητα του ρόλου, από κοινωνιογλωσσολογική άποψη, των μέσων αυτών δεν έγκειται τόσο στη δημιουργία μιας καινούργιας ή ιδιάζουσας γλώσσας, όσο στην εξάπλωση και επικράτηση αυτού που ήδη υπάρχει ή δημιουργείται τώρα στη γλώσσα.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΑυτό δεν σημαίνει όμως ότι και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης δεν συμβάλλουν και δεν ευθύνονται για τη λεγόμενη έξαρση της νεολογίας (όπου εντάσσονται και τα ξένα γλωσσικά δάνεια και οι πάσης φύσεως ξενισμοί, δεδομένου ότι στην αρχή αποτελούν και αυτά νέα στοιχεία της γλώσσας). Για να πάρουμε μιαν ιδέα, θ' αρκούσε και μόνον το παράδειγμα των -όπως ονομάζονται- \"παραθετικών συνθέτων\" του τύπου \"νόμος-πλαίσιο\", ένα μεταφραστικό δάνειο κατά πάσα πιθανότητα από τα γαλλικά: \"loi (νόμος) -cadre (κάδρο, ή πλαίσιο, όπως αποδόθηκε τελικά)\"· έτσι και τα \"έργο-πιλότος\", \"εξαφάνιση-μυστήριο\" και πλήθος άλλα τέτοια, που κατακλύζουν τους δημοσιογραφικούς τίτλους.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο ότι ο νεολογικός τους χαρακτήρας είναι σε όλους αισθητός πιστοποείται και από το γεγονός ότι δυσκολευόμαστε ακόμη και να ορθογραφήσουμε (με ενωτικό ανάμεσα στα συνθετικά τους ή χωρίς ενωτικό; μέσα σε εισαγωγικά το δεύτερο συνθετικό ή όχι; κ.ο.κ.), εκτός που δυσκολευόμαστε να τα κλίνουμε (\"του έργου-πιλότου\", \"τα έργα-πιλότοι\" ή \"του έργου-πιλότος\", \"τα έργα-πιλότος\";)\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤα νεολογικά αυτά σύνθετα εμφανίστηκαν και στη γλώσσα της ποίησης με τη γενιά του '70 και εξής, εκτός που, σποραδικά δείγματα, είχαν κάνει την εμφάνισή τους και στο έργο παλαιότερων ποιητών, όπως του Εμπειρίκου, ή και του Παλαμά ακόμη, ενώ το παλαιότερο και διασημότερο παράδειγμα που ενετόπισε η έρευνά μας κρυβόταν ως τώρα μέσα στον τίτλο παπαδιαμαντικού διηγήματος: \"Έρως-ήρως\"!","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b101255.jpg","isbn":"960-16-1580-6","isbn13":"978-960-16-1580-6","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":368,"publication_year":2005,"publication_place":"Αθήνα","price":"25.0","price_updated_at":"2012-03-02","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":39,"extra":null,"biblionet_id":101255,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/dhmosiografia-kai-neologia.json"},{"id":107483,"title":"Σχήματα (μορφο)λεξικής και φραστικής επανάληψης","subtitle":null,"description":"[...] Για πρώτη φορά με βάση τη σχετική βιβλιογραφία, οριοθετείται το καθαρά \"κυκλικό σχήμα\" και διαφοροποιείται από τυχόν \"φαινομενικούς κύκλους\" που προκύπτουν όταν συμπτωματικά, χωρίς να υπηρετείται το νόημα, επαναλαμβάνονται λεξικές μονάδες στην αρχή και το τέλος στίχων ή άλλων κειμενικών ενοτήτων. Προσδιορίζεται με ακρίβεια και η έννοια του \"χιαστού κύκλου\", τουτέστιν του κύκλου που προκύπτει από τη χιαστή αντιστροφή των συντακτικών όρων δύο φραστικών κώλων με παραλληλισμό και ταύτιση ως προς τον έναν από αυτούς. Είναι, εξάλλου, η πρώτη φορά που καθορίζονται, συστηματικά και με μαθηματικό υπολογισμό, οι δυνατότητες χιασμού φραστικών κώλων με παραλληλισμό που διαθέτουν [α] δύο συντακτικούς όρους ή [β] τρεις συντακτικούς όρους. Στο κεφ. ΙΙΙ, με υλικό που προέρχεται κυρίως από τα ποιητικά \"Άπαντα\" του Κωστή Παλαμά, αλλά και από μια μεγάλη ποικιλία άλλων πηγών, εξετάζονται, για την περίπτωση [α], οκτώ (8) διαφορετικές παραλλαγές ενός βασικού σχήματος, χωρίς να υπολογίσουμε τα τέσσρα (4) ξεχωριστά είδη της \"αντιμεταβολής\", η οποία με το όνομα αυτό αλλά και ως \"περίπλοκο χιατό\" εξετάζεται από ορισμένους μελετητές ως ένα ανεξάρτητο / αυτόνομο σχήμα. Για την περίπτωση [β], συζητούνται, με άφθονα παραδείγματα, πέντε (5) βασικά σχήματα που εμφανίζουν συνολικά τριάντα έξι (36) διαφορετικές μεταξύ τους παραλλαγές. Στα χέρια επιδέξιου τεχνίτη (όπως ο Κωστής Παλαμάς) μια σειρά παράλληλων συντακτικά φράσεων που, επιπλέον, χαρακτηρίζονται από το συνδυασμό του σχήματος της επαναφοράς, μεταβάλλονται, όχι σπάνια, σε ένα \"αλυσιδωτό\" πολλαπλό χιαστό.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b110058.jpg","isbn":"960-16-2148-2","isbn13":"978-960-16-2148-7","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":7224,"name":"μορφο","books_count":1,"tsearch_vector":"'morfo' 'morpho'","created_at":"2017-04-13T01:54:37.557+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:54:37.557+03:00"},"pages":295,"publication_year":2005,"publication_place":"Αθήνα","price":"37.0","price_updated_at":"2010-03-12","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Εξαντλημένο","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":39,"extra":null,"biblionet_id":110058,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/sxhmata-morfo-lexikhs-kai-frastikhs-epanalhpshs.json"}]