[{"id":217066,"title":"\"Νεοελληνικών επωνύμων λαογραφική επισκόπησις\": Τα σύγχρονα επώνυμα μιας αγροτικής κοινότητας της Νάξου","subtitle":null,"description":"Στην παρούσα εργασία ο συγγραφέας (σ.) της επιχειρεί μια σύγχρονη λαογραφική-ανθρωπολογική, νεωτερικής φύσεως, θεώρηση του νεοελληνικού επωνύμου. Πρόκειται για μια διεπιστημονική θεώρηση, η οποία χρησιμοποιεί (ισορροπημένα) τις μεθόδους, τα εργαλεία (π.χ. την Προφορική Ιστορία) και τα πορίσματα τόσον των επιμέρους \"ειδών\" της λαογραφικής επιστήμης (εν προκειμένω της Αρχειακής και της Φιλολογικής), όσο και των συναφών προς αυτήν ανθρωπιστικών σπουδών: (Κυρίως) της Ιστορίας, της Κοινωνιογλωσσολογίας, της Κοινωνιολογίας, της Λογοτεχνίας και της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας· καταθέτει μια πρόταση για το πώς η Λαογραφία μπορεί να μελετήσει συνολικά ένα άλλοτε καθαρώς φιλολογικό θέμα. Στο θεωρητικό Πρώτο Μέρος της ο σ.:\u003cbr\u003e- διερευνά το έθος της επί-θετης ονοματοθεσίας μέσα από έννοιες-κλειδιά, όπως συγγένεια, μεταβίβαση περιουσίας, κυκλοφορία αγαθών, συμβολικό κεφάλαιο, έμφυλη διάσταση του καθημερινού βίου, τόπος-καταγωγή-αίσθημα του ανήκειν, ετερότητα, Άλλος-Ιένος, λαϊκή δημιουργία-λαϊκή τέχνη-επαγγέλματα, καθημερινότητα, παρωνυμικός λόγος (το σύστημα ταξινόμησης των παρωνυμίων που προτείνει είναι πρωτότυπο και καινοτομικό), κ.ά. θίγει παραλλήλως το μέγιστο ζήτημα του μετασχηματισμού κάποιων από τις παραπάνω έννοιες, στο πλαίσιο της επανερμηνείας του πολιτισμού που χαρακτηρίζει τη μετανεωτερική (;) ελληνική κοινωνία\u003cbr\u003e- προτείνει βασικές παραμέτρους που οφείλει να λάβει υπ' όψιν του ο σύγχρονος ερευνητής του επωνύμου\u003cbr\u003e- συζητά ζητήματα, όπως η σημασία της μελέτης του στις ανθρωπιστικές εν γένει επιστήμες\u003cbr\u003e- αναλύει τους (διαχρονικούς) λόγους που υπαγόρευσαν αλλαγή επωνύμου, τη λειτουργία του στην πολιτική καθημερινότητα των ατόμων ως \"αντι-δομής\" και στους νεωτερικούς οικογενειακούς σχηματισμούς (ομοφυλόφυλα ζευγάρια, παρένθετες μητέρες κ.ά.), τον \"εξοβελισμό\" του από τους οικονομικούς μετανάστες (\"ένας νέος κόσμος χωρίς επώνυμο;\"), τη σημειολογική-μεταφορική χρήση (του \"πλαστού\") επιθέτου στη Λογοτεχνία, τη σχέση των αριθμών με τα γράμματα του σύμφωνα με την Αριθμολογία, τη \"νέα αστρολογία-μαντική τέχνη\" κάποιων \"αριθμολάγνων\" νεοελλήνων όπως την αποκαλεί, κ.ά.\u003cbr\u003eΟι σποραδικές αναφορές του σ. σε επώνυμα άλλων εθνοτήτων και εθνοτικών ομάδων (π.χ. Αρμενίων, Πομάκων) δεν είναι \"εκτός θέματος\". Επελέγησαν σκοπίμως, για να αναδειχθεί και πάλι το μεγαλείο της κοινής δομής της αρχετυπικής ανθρώπινης σκέψης, που έδωσε την ίδια σχεδόν ξεχωριστή σημασία στην επί-θετη ονομασία του προσώπου.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΣτο Δεύτερο Μέρος της εργασίας αναλύονται διεπιστημονικά τα σύγχρονα επώνυμα μιας συγκεκριμένης ναξιακής κοινότητας, του Γλινάδου Νάξου.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b220284.jpg","isbn":"978-618-5306-04-5","isbn13":"978-618-5306-04-5","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":232,"publication_year":2017,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"18.0","price_updated_at":"2017-07-27","cover_type":null,"availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":1282,"extra":null,"biblionet_id":220284,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/neoellhnikwn-epwnymwn-laografikh-episkophsis-ta-sygxrona-epwnyma-mias-agrotikhs-koinothtas-ths-naksou.json"},{"id":226823,"title":"Ο ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο Γλινάδος της Νάξου","subtitle":"Ψηφίδες από την ιστορία και τη λαογραφία του","description":null,"image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b229894.jpg","isbn":"978-618-5306-33-5","isbn13":"978-618-5306-33-5","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":136,"publication_year":2018,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"16.0","price_updated_at":"2018-09-03","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":1282,"extra":null,"biblionet_id":229894,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/o-naos-ths-metamorfwsews-tou-swthros-sto-glinados-naksou.json"},{"id":250337,"title":"Τηλεόραση και σύγχρονος λαϊκός πολιτισμός","subtitle":"Με αφορμή τα 50 έτη λειτουργίας της δημόσιας τηλεόρασης στην Ελλάδα, 1966-2016","description":"Τι κοινό έχουν οι τηλεοπτικές ειδήσεις με το καφενείο, τα \"πρωινάδικα\" με τις γυναικείες συνάξεις \"για καφέ\", οι σαπουνόπερες με το παραμύθι, το \"παραδοσιακό\" παιχνίδι και ο χορός με τους αντίστοιχους, θεματικά συναφείς, τηλεοπτικούς διαγωνισμούς, οι δεκάδες φολκλορικές εκδηλώσεις της λαϊκής εθιμικής ζωής με τις εξεικονίσεις τους στην τηλεόραση;\r\n\r\nΤέτοια ζητήματα μελετώνται και αναλύονται στην παρούσα εργασία, αναπαραστάσεις, δηλαδή, κάποιων εκδηλώσεων του σύγχρονου λαϊκού πολιτισμού στην τηλεόραση, με άλλα λόγια τίθενται ζητήματα αναπαραγωγής πολιτισμικών δεδομένων ως πολιτιστικών. Αναζητούνται οι επιβιώσεις όψεων του \"παραδοσιακού\" πολιτισμού, αλλά και οι νέες αποτυπώσεις/εκφάνσεις του, ως σύγχρονου λαϊκού πολιτισμού, σε ποικίλα, εξ ανάγκης επιλεγμένα τηλεοπτικά προγράμματα, αφού, εκ των πραγμάτων, είναι αδύνατη η έρευνα εφ' όλης της \"τηλεοπτικής ύλης\".\r\nΗ ανάλυση των παραπάνω εκλαμβάνει το τηλεοπτικό Κοινό ως ένα αυτενεργό, ενεργητικό, πολυ-ειδές, πολυστρωματικό σώμα και όχι ως παθητικό καταναλωτή πολιτισμικών προϊόντων· προέχει το \"τι κάνει το Κοινό με τα Μέσα\" και όχι \"τι επιφέρουν τα Μέσα σ' εκείνο\"· θεωρεί ότι η εμπλοκή του στη διαδικασία της τηλεθέασης είναι μια συμβολική πράξη δημιουργικότητας, αφού τα τηλεοπτικά προγράμματα προσλαμβάνονται και μετουσιώνονται από το ίδιο σε \"κείμενα\"/\"texts\" πολλαπλών αναγνώσεων.\r\nΗ \"οικοδόμηση\" της εργασίας εδράζεται στη θεωρία \"των χρήσεων και των ικανοποιήσεων\", στην πνευματική εργασία των διανοητών των Πολιτισμικών Σπουδών, του Πολιτισμικού Λαϊκισμού, του Μεταμοντερνισμού (χωρίς να αποκλείεται η αρωγή και άλλων θεωριών) και στην ιστορικοκοινωνική θεώρηση των λαογραφικών φαινομένων.\r\nΔιαρθρώνεται σε τρία κεφάλαια: Στο πρώτο συζητούνται θέματα που αφορούν στη μελέτη των ηθών από την επιστήμη της Λαογραφίας, στον προσδιορισμό των εννοιών λαϊκός πολιτισμός, λαϊκότητα, στη σχέση κοινωνικής διαστρωμάτωσης και κατανάλωσης, στην \"κατασκευή\" της πραγματικότητας από την τηλεόραση, στον προβαλλόμενο αποσπασματικά κόσμο της, κ.ά. Στο δεύτερο παρουσιάζονται εν ολίγοις οι κοινωνικοϊστορικές συνθήκες της 50ετίας 1966-2016, για τους ευνόητους στους λαογράφους λόγους· στο τρίτο αναλύονται 19 θέματα που σχετίζονται με το περιεχόμενο τής εδώ (ανωτέρω) πρώτης παραγράφου. Τη συμπληρώνουν η Βιβλιογραφία (κατ' επιλογήν) και το Ευρετήριο (επιλεγμένων λαογραφικών όρων και προγραμμάτων/σειρών που αναφέρονται στην ανάλυση).","image":"https://biblionet.gr/wp-content/uploadsTitleImages/26/b251147.jpg","isbn":"978-960-656-022-4","isbn13":null,"ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":430,"publication_year":2020,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"25.44","price_updated_at":"2020-11-04","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":"","publisher_id":1282,"extra":null,"biblionet_id":251147,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/thleorash-kai-sygxronos-politismos.json"},{"id":208773,"title":"Για μια λαογραφία των τοπωνυμίων: Τα τοπωνύμια (\"μικρο-τοπωνύμια\") μιας αγροτικής κοινότητας της Νάξου ως \"μελέτη περίπτωσης\"","subtitle":null,"description":null,"image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b211981.jpg","isbn":"978-618-5161-56-9","isbn13":"978-618-5161-56-9","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":208,"publication_year":2016,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"15.0","price_updated_at":"2016-09-20","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":1282,"extra":null,"biblionet_id":211981,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/gia-mia-laografia-twn-topwnymiwn-ta-topwnymia-mikrotopwnymia-mias-agrotikhs-koinothtas-ths-naksou-ws-meleth-periptwshs.json"},{"id":237384,"title":"Οι \"αθυρόστομες\" παροιμίες της Διαλεχτής Ζευγώλη - Γλέζου από την Απείρανθο της Νάξου: Κριτική έκδοση","subtitle":null,"description":"Η παρούσα εργασία συμπληρώνει το \"κλασικό\" έργο της αείμνηστης Διαλεχτής Ζευγώλη - Γλέζου (Δ. Ζ. - Γλ.) \"Παροιμίες από την Απείρανθο της Νάξου\" (1963). Πρόκειται για την έκδοση 39 \"αθυρόστομων\" παροιμιακών κειμένων, τα οποία η προαναφερθείσα συλλογέας είχε αποστείλει στο (τότε) Κέντρο Συντάξεως του Ιστορικού Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών.\u003cbr\u003eΟ συγγραφέας (σ.) αναλύει σε κάθε \"παροιμία\" την φαντασιακή της κατάσταση (imaginary situation) και τα \"δομικά υλικά\" της, το πώς, δηλαδή, συντίθεται η ενυπάρχουσα σε αυτήν μεταφορά ή η μετωνυμία μεταξύ της φαντασιακής κατάστασης και της κοινωνικής στην οποία αναφέρεται. (Ο όρος φαντασιακή κατάσταση δεν δηλώνει μια φαινομενικότητα, ένα αποκύημα της φαντασίας, αλλά την εκάστοτε πραγματική, που \"σκηνοθετεί\" ο λαϊκός άνθρωπος, με τα οικεία σε εκείνον υλικά).\u003cbr\u003eΑν και στην εργασία εκ των πραγμάτων αναλύεται ο \"άσεμνος\" παροιμιακός λόγος ως κείμενο, ο σ. υπενθυμίζει ότι η σημασία του εξαρτάται από την λειτουργία που αυτός επιτελεί σε συγκεκριμένα συγκείμενα και είναι, ως εκ τούτου, μεταβαλλόμενη, επειδή πρέπει να εξυπηρετεί κάποιον, κατά περίπτωσιν, ειδικό σκοπό. Παρ' όλα αυτά, εφαρμόζει εμπράκτως, στο Δεύτερο Κεφάλαιο κάποια από τα προτεινόμενα από τον ίδιον αιτούμενα κατά την μελέτη της παροιμίας και διατυπώνει παρατηρήσεις για τις συγκεκριμένες \"άσεμνες παροιμίες\" της Δ. Ζ. - Γλ.\u003cbr\u003eΣτο Τρίτο Κεφάλαιό της ο σ. παρουσιάζει τις απόψεις του σε επίμαχα ζητήματα, σχετικά με (α) την ελληνική λαϊκή \"παραδοσιακή αθυροστομία\" (β) την σεξουαλικότητα και τις ερωτικές σχέσεις των δύο φύλων και (γ) την \"ανδρική κυριαρχία\", όλα ιδωμένα κατά την \"ακίνητη\" σχεδόν ελληνική προ-βιομηχανική κοινωνία. Η επαναπραγμάτευση των (κυρίαρχων σήμερα περί αυτά) ερμηνειών που επιχειρεί ο σ. αποδεικνύει, μεταξύ άλλων, ότι η \"παραδοσιακή\" γυναικεία ταυτότητα έχει μια πολυπλοκότερη ιστορία και κρίνει πως η γυναικεία ταυτότητα και σεξουαλικότητα, αλλά και η \"ανδρική κυριαρχία\" εκείνης της περιόδου ερμηνεύονται από τον φεμινιστικό λόγο με όρους νεωτερικών εποχών...","image":null,"isbn":"978-618-5306-72-4","isbn13":"978-618-5306-72-4","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":166,"publication_year":2019,"publication_place":"Θεσσαλονίκη","price":"15.0","price_updated_at":"2019-07-25","cover_type":null,"availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":1282,"extra":null,"biblionet_id":239406,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/oi-athyrostomes-paroimies-ths-dialexths-zeugwlh-glezou-apo-thn-apeirantho-naksou-kritikh-ekdosh.json"}]