[{"id":189643,"title":"Τα κοινωνικά πλαίσια της μνήμης","subtitle":null,"description":"Κατά τον Gerard Namer, ο στοχασμός του Halbwachs γύρω από το πρόβλημα της μνήμης γεννήθηκε ήδη το 1912 με το πρώτο άρθρο του για την ταξική συνείδηση, στο οποίο επανεξέταζε τη μαρξιστική ιδέα της αλλοτρίωσης της εργατικής τάξης εισάγοντας την έννοια της τάξης δίχως μνήμη. Ωστόσο, το πρώτο του βιβλίο περί μνήμης εκδίδεται το 1925 και είναι τα \"Κοινωνικά πλαίσια της μνήμης\", έργο με το οποίο ο Halbwachs διεκδικεί τη διαδοχή του Ντυρκέμ. Εδώ, η μνήμη, ό,τι πιο ατομικό, αποτελεί εντέλει κοινωνική κατασκευή. \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ άνθρωπος δεν σκέπτεται μόνος: όταν ενθυμούμαστε ανακατασκευάζουμε συγκεκριμένες εικόνες που διαμορφώνονται στο παρόν και βοηθούμαστε από κοινωνικά πλαίσια. Τα \"πλαίσια\", δηλαδή η γλώσσα, ο χρόνος, ο χώρος και η εμπειρία, είναι υλικά που προσφέρει η κοινωνία και είναι αναγκαία για να αναγνωριστούν και να τοποθετηθούν κάπου οι αναμνήσεις. Πέρα από τα πλαίσια, η συλλογική μνήμη προϋποθέτει επίσης την αναφορά σε μια ομάδα, όπως η οικογένεια, η Εκκλησία και η κοινωνική τάξη, που τα μέλη της μοιράζονται παραδόσεις. \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο βιβλίο όπου ο Halbwachs διαφοροποιείται και από τον Φρόυντ αλλά και από τον Ντυρκέμ αποτελεί πάνω απ’ όλα απάντηση στον ανορθολογικό πνευματισμό του Μπερξόν. Στις θέσεις του τελευταίου, σύμφωνα με τις οποίες η μνήμη είναι η βιωμένη εμπειρία εικόνων του παρελθόντος που έχουν εισδύσει στο άτομο, ο Halbwachs απαντά ότι η μνήμη δεν είναι βίωμα αλλά ορθολογική κατασκευή του παρελθόντος με στοιχεία και μηχανισμούς (πλαίσια) που ενυπάρχουν στη συνείδηση της ομάδας. Έτσι, ο Halbwachs αποκόπτεται και από τη φροϋδική σκέψη. Στον Φρόυντ οι αναμνήσεις εμπεριέχουν στοιχεία από εμπειρίες του παρελθόντος τις οποίες αποκρύπτουμε από τον εαυτό μας και η ψυχανάλυση «ανασύρει» μέσα από τα όνειρα και τις \"επαναλήψεις\". Για τον Halbwachs, αντιθέτως, οι αναμνήσεις είναι συνειδητά αποσπάσματα της μνήμης που κείται στο ασυνείδητο, αλλά για να \"θυμηθούμε\" απαιτούνται τα κοινωνικά πλαίσια του παρόντος που δίνουν νόημα ακόμη και στα όνειρα όταν ξυπνάμε. Ο Halbwachs επιμένει λοιπόν σε μια κοινωνική και όχι ψυχολογική δυναμική όταν ισχυρίζεται ότι στην επανάληψη οι αναμνήσεις δεν μεταβιβάζονται ακέραιες αλλά αναθεωρημένες μέσα σε κοινωνικά συμφραζόμενα. Οπότε, η μνήμη δεν είναι κρυμμένο υπέδαφος της ιστορίας -όπως για τον Φρόυντ- αλλά εσωτερική δραστηριότητα του νου που ποτέ δεν τη φτάνουμε.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e(από τον πρόλογο της Ρίκας Μπενβενίστε)","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b192800.jpg","isbn":"978-960-504-002-4","isbn13":"978-960-504-002-4","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":497,"name":"Ιστορία","books_count":353,"tsearch_vector":"'istoria'","created_at":"2017-04-13T00:55:49.814+03:00","updated_at":"2017-04-13T00:55:49.814+03:00"},"pages":408,"publication_year":2013,"publication_place":"Αθήνα","price":"26.0","price_updated_at":"2013-12-13","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":"γαλλικά","original_title":"Les Cadres sociaux de la mémoire","publisher_id":36,"extra":null,"biblionet_id":192800,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/ta-koinwnika-plaisia-ths-mnhmhs.json"},{"id":185062,"title":"Η συλλογική μνήμη","subtitle":null,"description":"\"Η συλλογική μνήμη\" είναι ένα έργο που δεν ολοκληρώθηκε από τον συγγραφέα του. Ο Maurice Halbwachs συνελήφθη το 1944 από τη Γκεστάπο και εκτοπίστηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Βuchenwald, όπου πέθανε την επόμενη χρονιά. Τα χειρόγραφα στα οποία εργαζόταν έως τη σύλληψη του εκδόθηκαν από τους συγγενείς του, μετά το τέλος του πολέμου.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΕμπνευσμένος από τον Emile Durkheim, ο Ηalbwachs πραγματεύεται την έννοια της συλλογικής/κοινωνικής μνήμης. Εξετάζει εμβριθώς τις ατομικές, συλλογικές, κοινωνικές και ιστορικές διεργασίες καθώς και τα χωροχρονικα πλαίσια που συμμετέχουν στην κατασκευή της κοινωνικής μνήμης/σκέψης. Αναφέρεται σε παραγωγικές συγκρούσεις από τις οποίες αναδύεται η αμφισβήτηση του ορθο-λογικού και της ίδιας της πραγματικότητας. Η συνεισφορά του στη συνειδητοποίηση του ότι η πραγματικότητα δεν υπάρχει παρά μονάχα επειδή εμείς, κοινωνικά υποκείμενα (άτομα ή ομάδες), την κατασκευάζουμε σ' ένα συγκεκριμένο περιβάλλον -με επιλογές, απλοποιήσεις, παραμορφώσεις, εκλογικεύσεις, πρόσθεση και αφαίρεση στοιχείων που φιλτράρονται κανονιστικά- είναι καθοριστική.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e\"Η ανάμνηση\", μας λέει, \"είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό μια ανακατασκευή του παρελθόντος με τη βοήθεια δεδομένων που δανειζόμαστε στο παρόν, ανακατασκευή την οποία έχουν προετοιμάσει άλλες ανακατασκευές που έχουν δημιουργηθεί σε προηγούμενες εποχές κι απ' όπου η εικόνα του παρελθόντος έχει προκύψει ήδη παραλλαγμένη\".\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ συλλογική μνήμη είναι ένα κλασικό πλέον κείμενο αναφοράς για όσους μελετούν ή ενδιαφέρονται για τη μνήμη και τη λειτουργία της σε ατομικό, σε ιστορικό και σε συλλογικό/κοινωνικό πλαίσιο.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b188202.jpg","isbn":"978-960-02-2826-7","isbn13":"978-960-02-2826-7","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":10655,"name":"Κοινωνική Σκέψη - Ιδεολογία","books_count":4,"tsearch_vector":"'ideologia' 'kinwnikh' 'koinonikh' 'koinwnikh' 'skepsh' 'skepsi'","created_at":"2017-04-13T02:31:01.969+03:00","updated_at":"2017-04-13T02:31:01.969+03:00"},"pages":215,"publication_year":2013,"publication_place":"Αθήνα","price":"15.0","price_updated_at":"2013-06-11","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":"γαλλικά","original_title":"La mémoire collective","publisher_id":22,"extra":null,"biblionet_id":188202,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/h-syllogikh-mnhmh.json"}]