[{"id":127738,"title":"Δημοτικές μελωδίες από τη Χίο","subtitle":null,"description":"Δεν είναι λίγοι οι φιλόμουσοι που γνωρίζουν τα \"Πέντε ελληνικά δημοτικά τραγούδια\" του\u003cbr\u003eRavel για γυναικεία φωνή με συνοδεία πιάνου ή σε δεύτερη εκδοχή με συνοδεία ορχήστρας. Πρόκειται για κύκλο τραγουδιών που συντέθηκε το 1904 και τυπώθηκε το 1907. Το τρίτο τραγούδι του κύκλου αντλήθηκε από μια συλλογή που εξέδωσε στην Πόλη ο Περικλής Μάτσας το 1883. Τα άλλα τέσσερα προέρχονται από ένα βιβλίο με ελληνική παραδοσιακή μουσική που κυκλοφόρησε στο Παρίσι το1903, και περιέχει 114 μελωδίες ηχογραφημένες στη Χίο το 1898-99. Η ηχογράφηση, καταγραφή των στίχων των τραγουδιών και επιμέλεια της έκδοσης έγιναν από τον Γάλλο γλωσσολόγο Hubert Pernot.\u003cbr\u003eΗ καταγραφή της μουσικής πραγματοποιήθηκε από τον ταλαντούχο -νεαρό τότε- συνθέτη Paul Le Flem, που ανέλαβε να βοηθήσει τον Pernot (που δεν ήταν μουσικός) στην προσπάθειά του να διαδώσει την ελληνική παραδοσιακή μουσική στη Γαλλία. Ο αρχικός προορισμός των τραγουδιών του Ravel ήταν να εκτελεστούν ως μουσικά παραδείγματα σε μια διάλεξη που θα έκανε στο Παρίσι το 1904 ο Pierre Aubry για τη μουσική των Ελλήνων και Αρμενίων. Ψάχνοντας ο Ravel να βρει μελωδίες που να αντιπροσωπεύουν την Ελλάδα καθοδηγήθηκε από τον φίλο του Μισέλ Καλβοκορέση, που του υπέδειξε τις πιο πάνω συλλογές και μετέφρασε στα γαλλικά τα κείμενα των μελωδιών που επρόκειτο να διασκευαστούν. Οι κέρινοι κύλινδροι, πάνω στους οποίους χαράχθηκαν οι Χιώτικες ηχογραφήσεις του Pernot, φυλάγονταν ως τα τέλη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στην έδρα της Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης. Σήμερα αγνοείται η τύχη τους. Αν τους βρίσκαμε, θα μπορούσαμε να μάθουμε με απόλυτη βεβαιότητα, αν οι καταγραφές του Le Flem είναι ή όχι σωστές. Χωρίς αυτούς όμως, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι εικασίες.\u003cbr\u003eΟ πρώτος που αμφέβαλε για την ορθότητα μερικών τουλάχιστον από τις καταγραφές του Le Flem είναι ο Samuel Baud-Bονy. Σ' ένα άρθρο του τού 1975 γράφει, σχετικά με τον \"Τρίπατο\" χορό της συλλογής Pernot τα εξής: \"Η καταγραφή του Le Flem ... παραμορφώνει το ρυθμό του Τρίπατου\".\u003cbr\u003eΑνάλογες παρατηρήσεις έκανα κι εγώ κάθε φορά που φυλλομετρούσα το βιβλίο του Pernot. ΑΧλά επειδή έβλεπα πολλά σωστά μέσα στη συλλογή, και ότι τα λάθη δεν ήταν από εκείνα που δεν επιδέχονταν διόρθωση, αποφάσισα γύρω στο 1990 να αντιγράψω μια-μια και τις 114 μελωδίες, και στα σημεία που εύρισκα λάθη (με ειδοποιούσε γι' αυτά η πείρα που απέκτησα από την πολύχρονη τριβήμου με τη δημοτική μουσική), να τα διορθώνω. Στη διαδικασία διόρθωσης των καταγραφών του Le Flem κράτησα ανέπαφα τα τονικά ύψη και τροποποίησα τις χρονικές αξίες των φθόγγων μόνο όταν το απαιτούσε η προσωδία. Οι απειροελάχιστες προσθήκες φθόγγων, που έκανα στα κομμάτια αρ. 7 και αρ. 90 ήταν απαραίτητο να γίνουν, καθώς ήταν σαφώς επιβεβλημένες από τα συμφραζόμενα.\u003cbr\u003eΗ μεταφορά (transposition) των μελωδιών (από τη σωστή μεν, αλλά δύσκολη θέση όπου τις άκουγε ο Le Flem), άλλοτε προς τα πάνω και άλλοτε προς τα κάτω, έγινε για να διευκολυνθεί ο αναγνώστης, αλλά και για να φαίνεται καθαρά ο χαρακτηριστικός τρόπος του κάθε παραδείγματος. Έτσι το αρ. 22, απαλλαγμένο από τις τρεις διέσεις, όχι μόνο διαβάζεται πιο εύκολα, αλλά μας επιτρέπει, χωρίς να ψάχνουμε, να βρίσκουμε αμέσως ότι ανήκει στον\u003cbr\u003eτρόπο του ρε.\u003cbr\u003eΜόνο 12 κομμάτια από τα 114 δεν χρειάστηκε να\u003cbr\u003eυποβληθούν στη διαδικασία της μεταφοράς. Και δύο (αρ. 10 και 111), ενώ έμειναν στη θέση τους, αλλάχθηκε ο οπλισμός τους, καθώς αυτός που υπήρχε δεν ήταν απαραίτητος, ή έπρεπε να τροποποιηθεί.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e(από την εισαγωγή του βιβλίου)","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b130359.jpg","isbn":null,"isbn13":null,"ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":289,"publication_year":2006,"publication_place":"Αθήνα","price":"30.0","price_updated_at":"2008-04-04","cover_type":"Σκληρό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":1257,"extra":null,"biblionet_id":130359,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/dhmotikes-melwdies-apo-th-xio.json"},{"id":127737,"title":"Αιγίνης μουσική περιήγησις","subtitle":null,"description":"Η εργασία για την σύνταξη αυτού του βιβλίου άρχισε το 1966 με την καταγραφή σε νότες των ηχογραφήσεων που είχαν πραγματοποιηθεί τέσσερα χρόνια πιο νωρίς από τον Γιάννη Άννινο κι εμένα. Μερικά χρόνια αργότερα κατέγραψα τιs, ηχογραφήσεις που είχαν κάνει πριν από μένα οι αξέχαστες Γεωργία (Γωγώ) Κουλικούρδη και Δέσποινα Μαζαράκη. Ήδη από τη δεκαετία του '70 η πρώτη με παρότρυνε να προχωρήσω στην έκδοση των καταγραφών μου, χωρίς όμως να μπορώ για διάφορους λόγους να ανταποκριθώ στην επιθυμία της. Έπρεπε να φθάσει το 2005 για να προχωρήσω σ' αυτό που τόσο πολύ με δυσκόλευε νωρίτερα. Η επιλογή της Αίγινας για επίκεντρο της μελέτης μου δεν είναι συμπτωματική. Οι γονείς μου, όπως κι εγώ, γεννήθηκαν στην Αθήνα, αλλά οι πρόγονοί τους κατάγονταν, του πατέρα μου, από το Βογατσικό της Καστοριάς και της μητέρας μου, από τη Λευκάδα. Εγώ όμως αισθανόμουν κι αισθάνομαι Αιγινήτης, γιατί πέρασα στην Αίγινα όλα μου τα καλοκαίρια, από τότε που ήμουν βρέφος, εκτός από τα τέσσερα χρόνια της κατοχής. Αλλά και τα τέσσερα παιδιά μου θεωρούν την Αίγινα πατρίδα τους, αφού εδώ παραθερίζουν από τότε που γεννήθηκαν, στο σπίτι που αποκτήσαμε στα Πλακάκια το 1958.\u003cbr\u003eΗ συλλογή αυτή ποτέ δεν θα μπορούσε να υπάρξει αν δεν είχαν συγκεντρώσει ανάλογο υλικό με μένα η Δέσποινα Μαζαράκη και η Γωγώ Κουλικούρδη, κι αν δεν μου είχε δοθεί η δυνατότητα να έχω πρόσβαση στο υλικό τους. Γι' αυτό και το βιβλίο αυτό το αφιερώνω στη μνήμη τους.\u003cbr\u003eΘέλω τώρα να ευχαριστήσω όσους με βοήθησαν στην αποπεράτωση του επίπονου αυτού έργου. Και πρώτα-πρώτα τον Γιάννη Άννινο που με συντρόφεψε και μου προσέφερε ουσιαστική βοήθεια στην εξόρμησή μας στα χωριά της νότιας Αίγινας το 1962. Το ίδιο ευγνώμων είμαι και στον Θανάση Μωραΐτη που ανέλαβε όλο το βάρος της πληκτρολόγησης των κειμένων και των μουσικών παραδειγμάτων. Κι ακόμα θέλω να ευχαριστήσω τον Δημήτρη Λέκκα για τη συμβολή του στην πληρέστερη διατύπωση ορισμένων παραγράφων της \"Εισαγωγής\", καθώς και πάλι τον Θανάση Μωραΐτη για τον κόπο που κατέβαλε να υπολογίσει τις χρονικές αγωγές των μουσικών παραδειγμάτων.\u003cbr\u003eΚαθώς φτάνω στο τέλος αυτού του προλόγου η σκέψη μου ταξιδεύει στον Άπορο, τους Αργύρη και Μήτσο Μαργαρώνη, τον Μήτσο Παγκέ, τον Αλέκο Κρεούζη, τον Παντελή Αμάφη, την Αντωνία Βεκρή, την Κατίγκω Γρυπαίου και τους τόσους άλλους φορείς της αιγινήτικης μουσικής κληρονομιάς που δέχθηκαν πρόθυμα να μου τραγουδήσουν και χωρίς να το ξέρουν να γίνουν οι οδηγοί μου στην προσπάθειά μου να ξεσκεπάσω τα μυστικά μιας πανάρχαιας και ως τις μέρες τους ζωντανής κι ολόδροσης παράδοσης.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΜάρκος Δραγούμης","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b130358.jpg","isbn":null,"isbn13":null,"ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":519,"publication_year":2008,"publication_place":"Αθήνα","price":"30.0","price_updated_at":"2008-04-04","cover_type":"Σκληρό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":1257,"extra":null,"biblionet_id":130358,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/aiginhs-mousikh-perihghsis.json"},{"id":153478,"title":"Δημοτικές μελωδίες από τα χειρόγραφα του Νικολάου Φαρδύ","subtitle":null,"description":"[...] Το μουσικό υλικό που δημοσιεύω εδώ, το συγκέντρωσε ο Φαρδύς διαδοχικά σε τρεις περιοχές. Στη Σμύρνη όσο φοιτούσε στην Ευαγγελική Σχολή (1874-1879) τόνισε το λιγότερο σαράντα μελωδίες απ' αυτές που άκουγε στους δρόμους, στις ταβέρνες κι αλλού. [...] Στο Καργκέζε της Κορσικής (1885-1887) διέσωσε από το στόμα του Γιάννη Κορίτζη τις ελάχιστες ελληνικές μελωδίες που ήταν ακόμη ζωντανές στη μνήμη των ελληνόφωνων κατοίκων του χωριού. Και τέλος στη Σαμοθράκη (1888-1901), χάρις στην Κανούδα Τσαγκούρια, την κόρη της Μαρία και άλλους, κατέγραψε δώδεκα τοπικές μελωδίες καθώς και καμιά σαρανταριά άλλες, κυρίως αιγιοπελαγίτικες.\u003cbr\u003eΟ Φαρδής συγκαταλέγεται μέσα στους πρώτους μελετητές που ασχολήθηκαν σοβαρά με την καταγραφή της δημοτικής μας μουσικής. Εργάστηκε σ' έναν αρκετά μεγάλο σε έκταση γεωγραφικό χώρο και ενδιαφέρθηκε για σπάνια απειλούμενα είδη. Μάζεψε τα τελευταία ελληνικά τραγούδια που θυμούνται οι ελληνόφωνοι της Κορσικής και διέσωσε ολόκληρο το μουσικό μέρος του σαμοθρακικού γάμου (9 μελωδίες) που επρόκειτο να εξαφανιστεί για άγνωστους λόγους λίγα χρόνια μετά το θάνατό του. Το όνομα Φαρδύς κατέχει μια σημαντική θέση στο πρώτο κεφάλαιο της ιστορίας της έρευνας της νεοελληνικής παραδοσιακής μουσικής και αξίζει να σταθεί δίπλα σ' εκείνα των πιο γνωστών συγχρόνων του, Bourgault-Ducoudray και Παχτίδου.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e(από τον πρόλογο του βιβλίου)","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b156430.jpg","isbn":null,"isbn13":null,"ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":247,"publication_year":2008,"publication_place":"Αθήνα","price":"28.0","price_updated_at":"2010-07-21","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":1257,"extra":null,"biblionet_id":156430,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/dhmotikes-melwdies-apo-ta-xeirografa-tou-nikolaou-fardy.json"}]