[{"id":220201,"title":"Της γραφής και της σκηνής","subtitle":"Θεατρικές κριτικές 2013-2015","description":"Η πολλαπλή κρίση, όχι μόνο οικονομική, που περνούν οι χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου θα γίνει κάποτε αντικείμενο μελέτης των ιστορικών. Θα μας πουν τι και ποιοι έφταιξαν. Ωστόσο, εμείς βιώνουμε σήμερα την κρίση ως παροντικό γεγονός σε εξέλιξη και όχι ως τετελεσμένο ιστορικό συμβάν. Ο μόνος τρόπος, λοιπόν, για να \"την πούμε\" και για να σταθούμε απέναντι στο λόγο της, είναι να τη συλλαβίσουμε θεατρικά.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΔεν φτάνει, όμως, να την αφηγηθούμε. Πρέπει και να τη σκηνοθετήσουμε! Να την \"παραστήσουμε\", δηλαδή, σε μια σκηνή, θεατρικά. Επειδή αυτό που λένε \"έξοδο από την κρίση\" ή \"φως στην άκρη του τούνελ\" δεν είναι η γνώση κάποιων λογιστικών κανόνων, που σώζουν τις τράπεζες και καταστρέφουν τους ανθρώπους. Μόνο η ζωτική ιστορική μνήμη σώζει τις κοινωνίες και τους λαούς. Στην ιστορική μνήμη περιλαμβάνεται ασφαλώς ένα ποσοστό \"μνήμης του μέλλοντος\" που μας έχει χαριστεί φυσικά. Μιας μνήμης, η οποία δεν ισχυρίζεται αλαζονικά ότι δύναται να προβλέψει τα πάντα και να τα διατυπώσει με μια εξίσωση μαθηματική, αλλά που μπορεί να διακρίνει το ένα: ότι όλες οι στατιστικές μας και οι λογισμοί των πιθανοτήτων έχουν σχετική μόνο αξία, επειδή κάμπτονται και αλλοιώνονται κάθε φορά που τις παρατηρούμε και τις μελετάμε. Έτσι, αυτοί που \"γύρευαν να αλυσοδέσουν τον Ελλήσποντο\", κατά το λόγο του ποιητή, \"νιώσανε πάνω τους μαβιά μεγάλα τα μάτια της ολόκληρης καταστροφής\". Ο κόσμος μας είτε είναι χαώδης είτε τραγικός. Δεν υπάρχει μέση κατάσταση. Οι αρχαίοι το ήξεραν αυτό καλά. Οι χρησμοί ήταν των θεών, αλλά η ευθύνη της ερμηνείας τους ανήκε στον άνθρωπο. Κάπως έτσι γεννήθηκε η Τραγωδία.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b223257.jpg","isbn":"978-618-5162-19-1","isbn13":"978-618-5162-19-1","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":20,"name":"Θέατρο","books_count":476,"tsearch_vector":"'theatro'","created_at":"2017-04-13T00:53:46.898+03:00","updated_at":"2017-04-13T00:53:46.898+03:00"},"pages":240,"publication_year":2017,"publication_place":"Αθήνα","price":"10.0","price_updated_at":"2017-12-01","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":2881,"extra":null,"biblionet_id":223257,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/ths-grafhs-kai-skhnhs.json"},{"id":220570,"title":"Δυτικό ηγεμονικό \"παράδειγμα\" και διαπολιτισμικό θέατρο","subtitle":"Για την πρόσληψη του αρχαιελληνικού δράματος στην ελληνική και μη δυτική σκηνή","description":"Το αρχαίο ελληνικό δράμα κατέχει σημαντική θέση στον συνεχιζόμενο διαπολιτισμικό διάλογο όπως αυτός εξελίσσεται, διευρύνεται, αναμορφώνεται.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο ερώτημα που θα ήθελα να θέσω εξαρχής είναι το εξής: κατά πόσο ένα θέατρο, δημιούργημα μιας κοινωνίας που άκμασε πριν από 2.500 χρόνια, μπορεί να αντιμετωπίζεται κατά τον διαπολιτισμικό διάλογο με μη δυτικούς πολιτισμούς (σκηνικές αναγνώσεις Ασιατών, Αφρικανών, κ.ά.) στην ίδια βάση με ευρωπαϊκά έργα (Ίψεν, Μπρεχτ, Τσέχωφ) του 19ου και 20ού αιώνα;\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΩς αιτία του ανωτέρω, κατά πόσο η Δύση δικαιούται να αυτο-ορίζεται κληρονόμος και να οικειοποιείται πολιτισμικά αλλά και σκηνικά -και ως τέτοιο να το μεταβιβάζει σε μη δυτικούς πολιτισμούς αλλά και στη Δυτική περιφέρεια- το προϊόν μιας ιστορικο-κοινωνικά δεδομένης αλλά \"απούσης\" πολιτιστικής οντότητας (της Αρχαίας Ελλάδας); Ήτοι ένα είδος θεάτρου χωρίς ιστορική συνέχεια, το οποίο η Δύση προικοδότησε με τις δικές της αυθαίρετες σκηνικές ερμηνείες τις οποίες επιβάλλει ακόμα ως σκηνοθετικό \"κανόνα\" πρόσληψης του Αρχαίου Δράματος ή, αλλιώς, ασκώντας έναν ερμηνευτικό-παραστασιακό ηγεμονισμό. \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΣκηνικές ερμηνείες υβριδικού χαρακτήρα οι οποίες, μέσω ενός ρομαντικού όσο και υποκριτικού ιδεώδους -απόρροια του δυτικού φαντασιακού-, θα μεταβιβαστούν στους αναδειχθέντες ως νόμιμους διαδόχους του πολιτισμού της Αρχαίας Ελλάδας, τους Νεοέλληνες, όχι ως κληρονόμων αλλά ως διαχειριστών της \"κληρονομιάς\" τους: το αρχαίο δράμα ανάγεται έτσι σε πεδίο ανάδειξης της ίδιας της αντιφατικής εικόνας της ελληνικής ταυτότητας καθώς οι αρχαιοελληνικές παραστάσεις των περισσότερων Ελλήνων σκηνοθετών του 20ού αιώνα και η πρόσληψή τους κινούνται μεταξύ \"επιθετικού ιθαγενισμού\" και ασυνείδητου \"αυτο-οριενταλισμού\".\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΕίναι αλήθεια ότι το αρχαιοελληνικό δράμα είναι κτήμα της ανθρωπότητας και αυτό σημαίνει αφενός ότι καμία συγκεκριμένη σύγχρονη κοινωνία δεν φέρει τίτλους εθνικής ιδιοκτησίας επάνω του. Σημαίνει αφετέρου ότι σε αυτό μπορούν να δοκιμαστούν διαφορετικές πολιτιστικές προσεγγίσεις - θεατρικές τεχνικές ισότιμα και η όποια διαπολιτισμική - διαθεατρική σχέση μαζί του διαμορφώνεται έχοντας στο ένα σκέλος την όποια σύγχρονη προσέγγιση (πολιτισμός-στόχος) και στο άλλο σκέλος την πολιτισμική οντότητα του αρχαίου ελληνικού δράματος (πολιτισμός- πηγή). Ήτοι, τη μείξη στοιχείων ενός \"παρόντος\" και ενός \"απόντος\" πολιτιστικά οργανισμού.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο βιβλίο εξετάζει, μέσα από συγκεκριμένα παραστασιακά παραδείγματα, την ηγεμονική επιβολή του Δυτικού \"παραδείγματος\" στη σκηνική πρόσληψη του αρχαιοελληνικού δράματος σε Δύση όσο και σε μη Δυτικούς σκηνοθέτες, αρχής γενομένης από την επίπονη περιπέτεια της ελληνικής σκηνής να αντιδράσει, μέσω κάποιων σκηνοθετών της, στο επιβεβλημένο δυτικό \"παράδειγμα\" κινούμενη μεταξύ εθνικής ταυτότητας και διαπολιτισμικότητας.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠεριπέτεια, άλλωστε, που, εν πολλοίς, και για διαφορετικούς λόγους, απασχολεί εξίσου μη Δυτικούς σκηνοθέτες (από Αφρική, Ασία, μειονοτικούς) μετααποικιακών ή υπόλογων στην παγκοσμιοποίηση κοινωνιών οι οποίοι, αναμετρώμενοι με το αρχαιοελληνικό δράμα, θεωρούν ότι αναμετρώνται με το κανονιστικό πρότυπο του δυτικού θεάτρου, την \"τράπεζα γονιδίων\" του δυτικού πολιτισμού - παραβλέποντας τον \"άλλο\" πολιτισμό που το γέννησε, εκείνον της Αρχαίας Ελλάδας.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΜέσω της παραστασιακής ανάλυσης, επιχειρείται να αναδειχθεί ότι η μόνη απάντηση στο ηγεμονικό δυτικό \"παράδειγμα\" που καλλιεργεί εθνικισμούς μπορεί να δοθεί από τη διαπολιτισμική προσέγγιση του αρχαιοελληνικού δράματος - ως η μόνη που δύναται να του προσδώσει την υπερεθνική, υπερπολιτισμική, παγκόσμια δυναμική του.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΥπό αυτό το πρίσμα γίνεται αναφορά σε παραστάσεις που σκηνοθέτησαν, μεταξύ άλλων, \u003cbr\u003eοι: Δήμος Αβδελιώδης, E. Alkazi, Ανατόλι Βασίλιεφ, Lee Breuer, Yael Farber, Dimiter Gotscheff, Dave Hunsaker, Λίνος Καρζής, Γιώργος Κιμούλης, Νικαίτη Κοντούρη, Κάρολος Κουν, Luo Jinlin, Γιολάντα Μαρκοπούλου, Μιχαήλ Μαρμαρινός, Αλέξης Μινωτής, Sombhu Mitra, Miyagi Satoshi, Ariane Mnouchkine, NinagawaYukio, Εύα Πάλμερ-Σικελιανού, W.S. Rendra, Δημήτρης Ροντήρης, Ola Rotimi, Sato Shozo, Wole Soyinka, Άννα Συνοδινού, Suzuki Tadashi, Θεόδωρος Τερζόπουλος, Σταύρος Τσακίρης, Κώστας Τσιάνος, Umewaka Rokuro Gensho, Σωτήρης Χατζάκης.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b223626.jpg","isbn":"978-960-02-3335-3","isbn13":"978-960-02-3335-3","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":464,"publication_year":2017,"publication_place":"Αθήνα","price":"26.0","price_updated_at":"2017-12-15","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":22,"extra":null,"biblionet_id":223626,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/dytiko-hgemoniko-paradeigma-kai-diapolitismiko-theatro.json"},{"id":220689,"title":"Πιραντέλλο και Ζενέ","subtitle":"Μια \"συνάντηση\" στο τραγικό και το παράλογο","description":"Η σημειωτική βρίσκει στον Πιραντέλλο πρόσφορο έδαφος για να αναπτύξει τις δικές της δυνάμεις, όπως το πραξιακό διάγραμμα, το σημειωτικό τετράγωνο και άλλα, με γνώμονα την ανακάλυψη ενός βαθύτερου νοήματος, που παράγει το θεατρικό έργο κατά την πορεία του από το απλό σχηματικό αφήγημα στη σκηνική αναπαράσταση.\u003cbr\u003eΕπισημαίνουμε ότι η μελέτη του Ζενέ μέσα από τον Πιραντέλλο και τον πιραντελλισμό, δηλώνει μία βαθύτερη διάθεση να αναδειχθούν συναρτήσεις και συνάψεις. Σημειωτέον ότι ο Ζαν Ζενέ εκκινεί από το τέλος της διαδρομής του Ιταλού συγγραφέα, που είναι το παράλογο και χρησιμοποιεί τη μάσκα, τον καθρέφτη, τη μεταμφίεση και άλλους τρόπους για να αποδώσει μία νέα εκδοχή της τραγικότητας του ανθρώπου δημιουργώντας έτσι μία αντίστροφη διαδρομή.\u003cbr\u003eΣυμπερασματικά, θα λέγαμε ότι το παράλογο δηλώνει την εικόνα ενός ανανεωμένου τραγικού, εκφραζόμενου υπό νέους όρους και κώδικες...","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b223745.jpg","isbn":"978-960-694-323-2","isbn13":"978-960-694-323-2","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":352,"publication_year":2017,"publication_place":"Αθήνα","price":"16.0","price_updated_at":"2017-12-21","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":664,"extra":null,"biblionet_id":223745,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/pirantello-kai-zene.json"}]