[{"id":93607,"title":"Ντόρα Τσάτσου","subtitle":"Αφιέρωμα","description":"Το βιβλίο αυτό αναφέρεται στο καλλιτεχνικό έργο και τη συνεισφορά της χορεύτριας, δασκάλας και χορογράφου Ντόρας Τσάτσου.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ Ντόρα Τσάτσου ήταν σπουδαία καλλιτέχνιδα και άνθρωπος που δέσποσε στον ελληνικό καλλιτεχνικό και πολιτιστικό κόσμο για περισσότερο από τέσσερις δεκαετίες. Άνθρωπος πνευματικός, αλλά και πνευματώδης, με μόρφωση, ήθος, δυναμισμό, αυθορμητισμό, ευγένεια και χαμόγελο. Παρά την αστική καταγωγή της, οι τίτλοι την απωθούσαν, είχε πάντα αιρετική και ανατρεπτική συμπεριφορά και ήταν ανοικτή σε νέες ιδέες και προτάσεις, δημιουργική, δραστήρια, αποφασιστική και αποτελεσματική. Χαρακτηριστικά η ίδια έλεγε. \"Δε ζήτησα ποτέ εκείνο που δεν μπορούσα να φέρω σε πέρας. Παρατηρώ ότι στις μέρες μας όλοι νομίζουν ότι είναι Ολιβιέ και Σάρα Μπερνάρ. Έτσι, όμως, γίνεται δυστυχής κανείς\". Ήταν στάση ζωής η αφιέρωσή της στην τέχνη του χορού· κατάφερε να του προσδώσει πνευματικότητα αλλά και να προσφέρει την κατάλληλη στήριξη έτσι ώστε να πάρει τη θέση που του αρμόζει ανάμεσα στις άλλες τέχνες. \u003cbr\u003e\u003cbr\u003e[...] (από την εισαγωγή του βιβλίου)","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b96036.jpg","isbn":"960-7222-53-9","isbn13":"978-960-7222-53-4","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":5492,"name":"Τέχνες","books_count":24,"tsearch_vector":"'technes' 'tehnes' 'texnes'","created_at":"2017-04-13T01:38:41.046+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:38:41.046+03:00"},"pages":138,"publication_year":2005,"publication_place":"Αθήνα","price":"16.0","price_updated_at":"2009-01-30","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":714,"extra":null,"biblionet_id":96036,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/ntora-tsatsou.json"},{"id":5997,"title":"Ο χορός","subtitle":"Ιστορία, εκπαίδευση, δημιουργία","description":null,"image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b6296.jpg","isbn":"960-204-225-7","isbn13":"978-960-204-225-0","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":191,"publication_year":1999,"publication_place":"Αθήνα","price":"15.0","price_updated_at":"2010-03-17","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":288,"extra":null,"biblionet_id":6296,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/o-xoros.json"},{"id":61111,"title":"Θέατρο, κινηματογράφος, μουσική - χορός","subtitle":null,"description":"Οι τέχνες, όπως η μουσική, ο χορός, το θέατρο και ο κινηματογράφος, που δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως \"εικαστικές\" (όπως π.χ. η ζωγραφική ή η γλυπτική) δεν έχουν μια ευρύτερα αποδεκτή κοινή ονομασία στην ελληνική γλώσσα. Μια προτεινόμενη λύση είναι να ονομαστούν \"παραστατικές τέχνες\" μια και η επαφή των καλλιτεχνών με το κοινό δεν γίνεται μέσω της στατικής μορφής, όπως στις εικαστικές τέχνες, αλλά συνήθως απαιτεί κάποιο είδος παράσταση, είτε με την πρωταρχική έννοια της θεατρικής παράστασης, είτε με συγγενή μέσα, όπως συναυλίες, προβολές ταινιών κλπ.[...]Έτσι ο τόμος \"Θέατρο, κινηματογράφος, μουσική-χορός\" της \"Εκπαιδευτικής Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας\" καλύπτει την μακραίωνη εξέλιξη των τεχνών αυτών από τις προϊστορικές μαγικές τελετές ως τις πιο σύγχρονες εκδηλώσεις του θεάτρου του παραλόγου, της κινηματογραφικής πρωτοπορίας και της ηλεκτρονικής μουσικής.[...]","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b62784.jpg","isbn":"960-213-385-6","isbn13":"978-960-213-385-9","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":12473,"name":"Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια - Γράμματα και Τέχνες","books_count":3,"tsearch_vector":"'egkuklopaideia' 'egkyklopaideia' 'egyklopaideia' 'ekpaideftikh' 'ekpaideutikh' 'ekpedeutikh' 'ellhnikh' 'ellhniki' 'ellinikh' 'grammata' 'kai' 'ke' 'technes' 'tehnes' 'texnes'","created_at":"2017-04-13T15:21:37.473+03:00","updated_at":"2017-04-13T15:21:37.473+03:00"},"pages":419,"publication_year":1999,"publication_place":"Αθήνα","price":"45.0","price_updated_at":"2010-07-28","cover_type":null,"availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":863,"extra":null,"biblionet_id":62784,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/theatro-kinhmatografos-mousikh-xoros.json"},{"id":99388,"title":"Αρχείο Ραλλούς Μάνου","subtitle":"Η ζωή και το έργο της","description":"[...] Στη μελέτη αυτού του σπουδαίου κεφαλαίου της ιστορίας των ελληνικών τεχνών στον 20ο αιώνα αναφαίρετο εργαλείο θα είναι ο τόμος αυτός, που στηρίζεται στους 192 φακέλους του αρχείου της Ραλλούς Μάνου, που τεκμηριώνουν την καλλιτεχνική δράση της, περιέχουν τη συνολική αλληλογραφία της και μια πληθώρα φωτογραφιών από παραστάσεις. Αλλά, κλείνοντας, θα ήθελα να τονίσω και κάτι άλλο: ο τόμος αυτός φιλοτεχνήθηκε με τη νοικοκυρεμένη φροντίδα της συναδέλφου Χ. Σταματοπούλου - Βασιλάκου και επτά φοιτητριών, σήμερα πτυχιούχων του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών, δεν είναι μόνο ένα μνημείο υπομονετικής φιλοπονίας και σεβασμού προς την καλλιτεχνική κληρονομιά του τόπου εκ μέρους των σημερινών ερευνητών, δεν είναι μόνο ένας άθλος της έρευνας και ένα κομψοτέχνημα του εκδοτικού οίκου, όχι μόνο μια πράξη πνευματικής αντίστασης σε μια εποχή χωρίς μνήμη και ηθική αναγνώριση οφειλών, αλλά και μια γενναία κατάθεση στη γνώση των καλλιτεχνικών επιτευγμάτων του πρόσφατου παρελθόντος, που ήδη τείνει να ξεχαστεί, μια συμβολή στη χαρτογράφηση της πολιτισμικής αυτογνωσίας με την τεκμηριωμένη και στοργική σκιαγράφηση μιας προσωπικότητας - πρότυπο για κάθε καλλιτέχνη στο δύσκολο δρόμο της αυτοπραγμάτωσης, όταν στην αγωνιώδη αναζήτηση των θησαυρών του Εαυτού προστίθεται η άστοργη στάση της πολιτείας και η διακριτική περιφρόνηση των αρχών. [...]\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e(από τον πρόλογο του Βάλτερ Πούχνερ)","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b101917.jpg","isbn":"960-8326-20-6","isbn13":"978-960-8326-20-0","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":568,"publication_year":2005,"publication_place":"Αθήνα","price":"61.0","price_updated_at":"2005-12-02","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":913,"extra":null,"biblionet_id":101917,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/arxeio-rallous-manou.json"},{"id":99717,"title":"Σημειογραφία της χορευτικής κίνησης","subtitle":"Το πέρασμα από την προϊστορία στην ιστορία του χορού","description":"Ένα από τα θεμελιώδη ζητήματα της μελέτης του χορού είτε για λόγους εκπαιδευτικούς και κοινωνικούς παλαιότερα, είτε και για ερευνητικούς, στην πορεία, ήταν και είναι η δυνατότητα αποτύπωσης της χορευτικής κίνησης στο χαρτί ή, διαφορετικά, η σημειογραφία της χορευτικής κίνησης. Η δυνατότητα αυτή, παρέχοντας το \"γραπτό λόγο\" του χορού, αποτελεί στην ουσία το πρώτο βήμα για την επιστημονική μελέτη του. Σε αυτό το βιβλίο αναδεικνύεται η σπουδαιότητα της καταγραφής της χορευτικής κίνησης. Οριοθετείται η έννοια της σημειογραφίας και αναλύεται η χρησιμότητά της. Γίνεται μία σύντομη ιστορική αναδρομή στα σημειογραφικά συστήματα που έχουν κατά καιρούς εμφανισθεί και χρησιμοποιηθεί στο εξωτερικό και στην Ελλάδα. Πραγματοποιείται διεξοδικότερη ανάλυση στα δύο συστήματα που χρησιμοποιούνται σήμερα για την καταγραφή του ελληνικού παραδοσιακού χορού: το τροποποιημένο σύστημα του Cont και το σύστημα του Laban.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b102247.jpg","isbn":"960-7860-48-9","isbn13":"978-960-7860-48-4","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":5043,"name":"Παιδαγωγικός Λόγος","books_count":7,"tsearch_vector":"'logos' 'paidagogikos' 'paidagwgikos' 'pedagwgikos'","created_at":"2017-04-13T01:34:31.026+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:34:31.026+03:00"},"pages":160,"publication_year":2005,"publication_place":"Αθήνα","price":"11.0","price_updated_at":"2013-03-22","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":378,"extra":null,"biblionet_id":102247,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/shmeiografia-ths-xoreutikhs-kinhshs.json"},{"id":100639,"title":"Χορός γύρω από τη Μεσόγειο","subtitle":"Πρακτικά συνεδρίου για την έρευνα του χουρού","description":null,"image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b103172.jpg","isbn":null,"isbn13":null,"ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":208,"publication_year":1997,"publication_place":"Αθήνα","price":"16.0","price_updated_at":"2006-01-12","cover_type":null,"availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":608,"extra":null,"biblionet_id":103172,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/xoros-gyrw-apo-th-mesogeio.json"},{"id":191223,"title":"Η τέχνη του χορού στην Ελλάδα τον 20ό αιώνα","subtitle":"Σχολή Πράτσικα: Ιδεολογία, πράξη, αισθητική","description":"Η Κούλα Πράτσικα (1899-1984) με τη Σχολή Ρυθμικής και Χορού (1930) και κυρίως το επαγγελματικό της τμήμα (1937 ως το 1973 οπότε παραχώρησε τη σχολή της στο κράτος) διαμόρφωσε το πλαίσιο του μοντέρνου χορού στην Ελλάδα καθώς και του μουσικοπαιδαγωγικού συστήματος ρυθμικής για παιδιά. Στο βιβλίο, με βάση τις ιστορίες των έξι πρώτων γυναικών δασκάλων/χορογράφων, μαθητριών της Κούλας Πράτσικα, δηλαδή της Τούλας Ανδριοπούλου, της Λένας Ζαμπούρα, της Μαρίας Κυνηγού, της Μάρως Μπουρνάζου, της Καίτης Τσιλιμίγκρα και της Μαρίας Χορς, αναδεικνύονται τα στοιχεία με βάση τα οποία η Πράτσικα διαμόρφωσε την ταυτότητα του μοντέρνου χορού στην Ελλάδα, μέσα στο ευρύτερο κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο του Μεσοπολέμου.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b194388.jpg","isbn":"978-960-01-1628-1","isbn13":"978-960-01-1628-1","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":288,"publication_year":2014,"publication_place":"Αθήνα","price":"17.0","price_updated_at":"2014-05-02","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":227,"extra":null,"biblionet_id":194388,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/h-texnh-tou-xorou-sthn-ellada-ton-20o-aiwna.json"},{"id":200637,"title":"Ζουζού Νικολούδη","subtitle":"Χορικά","description":"H παρούσα μελέτη εστιάζει στο έργο της χορογράφου Ζουζούς Νικολούδη, χωρίς να διεκδικεί την καθολικότητα μιας θεωρίας για την παραστασιμότητα του χορού του αρχαίου δράματος στη σύγχρονη εποχή, και, επικεντρώνεται στις χορογραφίες των χορικών του αρχαίου δράματος με την ομάδα της \"Χορικά\", θέτοντας και απαντώντας τα ακόλουθα δύο ερωτήματα: \u003cbr\u003e(1) Ποιες ήταν οι επιδράσεις από τους δασκάλους της και τελικά η άποψη που η Νικολούδη είχε διαμορφώσει για την αρχαία δραματική τέχνη; Ποια ήταν τα στοιχεία εκείνα από την παιδεία της που εφάρμοσε στην εκπαίδευση των ηθοποιών και των χορευτών στα χορικά και ποια στοιχεία συνάδουν με τις πληροφορίες που έχουμε από τις ήδη υπάρχουσες πηγές για το δράμα αλλά και ειδικότερα για την τραγωδία; \u003cbr\u003e(2) Με ποιους τρόπους εφάρμοσε αυτές της τις απόψεις και πιθανόν τα στοιχεία αυτά στην πράξη κατά τη σύνθεση των χορογραφιών με την ομάδα της; Παράλληλα, η μελέτη αυτή επιλέγει να αναδιφήσει τόσο την πορεία μιας ιδιαίτερα σημαντικής ομάδας χορού όπως τα \"Χορικά\" στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όσο και να αναλύσει τις χορογραφίες με την χορολογική μεθοδολογία προκειμένου να αναδείξει το χορογραφικό ύφος των χορικών και τις αισθητικές επιλογές της Νικολούδη.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b203832.jpg","isbn":"978-960-7222-59-6","isbn13":"978-960-7222-59-6","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":5492,"name":"Τέχνες","books_count":24,"tsearch_vector":"'technes' 'tehnes' 'texnes'","created_at":"2017-04-13T01:38:41.046+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:38:41.046+03:00"},"pages":210,"publication_year":2012,"publication_place":"Αθήνα","price":"16.0","price_updated_at":"2015-09-02","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":714,"extra":null,"biblionet_id":203832,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/zouzou-nikoloudh.json"},{"id":84115,"title":"Ο χορός στον 20ό αιώνα","subtitle":"Σταθμοί και πρόσωπα","description":"Ο μοντέρνος χορός εμφανίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα. Μελετώντας την ιστορία του, διαπιστώνουμε ότι η εξέλιξή του συνδέεται άμεσα με την εξέλιξη της κοινωνίας και με τις διάφορες φάσεις του κοινωνικού, πολιτικού και καλλιτεχνικού γίγνεσθαι. Όλες οι τέχνες στις αρχές του 20ού αιώνα άρχισαν να αναζητούν ένα καινούργιο τρόπο έκφρασης, μια καινούργια γλώσσα αφήγησης. Ο μοντέρνος χορός με την εμφάνισή του δηλώνει την άρνησή του σε σχέση με τον κλασικό χορό, επαναστατεί ενάντια στον ακαδημαϊσμό του και αναζητεί μια νέα σχέση ανάμεσα στην τέχνη και τη ζωή.\u003cbr\u003eΟι Αμερικανίδες Λόι Φούλερ, Ισιδώρα Ντάνκαν και Ρουθ Σεν Ντένις αναζήτησαν νέες μορφές έκφρασης μέσω της κίνησης και του χορού και θεώρησαν τον εαυτό τους καλλιτέχνιδες και όχι διασκεδάστριες, που θα αναλάμβαναν να ψυχαγωγήσουν τον κόσμο.\u003cbr\u003eΟ Λάμπαν είναι ο πρώτος θεωρητικός του χορού ο οποίος ανέλυσε και μελέτησε την ανθρώπινη κίνηση, ενώ ο Κάνινγκαμ είναι ο πρόδρομος του κινήματος της δεκαετίας του '60 και στο στούντιό του ο Νταν διοργάνωσε σεμινάριο σύνθεσης. Ο μεταμοντέρνος χορός αποκτά νέες αξίες δημοκρατικές, ανθρωπιστικές, αρχές αποκέντρωσης και ελευθερίας, και οι άνθρωποι που ασχολούνται με αυτόν εκφράζονται με το έργο τους ως πολιτικοποιημένοι αντιεξουσιαστές.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b86156.jpg","isbn":"960-03-3762-4","isbn13":"978-960-03-3762-4","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":238,"publication_year":2004,"publication_place":"Αθήνα","price":"26.0","price_updated_at":"2008-10-22","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":3,"extra":null,"biblionet_id":86156,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/o-xoros-ston-20o-aiwna.json"},{"id":175250,"title":"Χάρης Μανταφούνης","subtitle":"Χορολογική προσέγγιση του έργου του","description":"Έχοντας παρακολουθήσει το σύνολο των χορογραφιών του Χάρη Μανταφούνη είχα σχηματίσει τη γενική άποψη ότι οι χορογραφίες του επικεντρώνονται στις δομές των κινητικών δράσεων, όπως και στις σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στους χορευτές επί σκηνής. Η άποψή μου αυτή ενισχύθηκε από τις θέσεις που ο ίδιος ο Μανταφούνης διατύπωσε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης που μου παραχώρησε στις αρχές του 2011, από την οποία προέκυψαν δύο πρωταρχικής σημασίας στοιχεία για την έρευνά μου: ο ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας του έργου του και η προτίμησή του σε\u003cbr\u003eολιγομελή χορευτικά σχήματα. Οι απόψεις κριτικών του χορού για το έργο του Μανταφούνη, τις οποίες συνέλεξα από άρθρα εφημερίδων, περιοδικά και μελέτες άλλων θεωρητικών, αν και δεν πραγματεύονται διεξοδικά το χορογραφικό του έργο, συγκλίνουν ωστόσο και αυτές στην ίδια κατεύθυνση.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΒασισμένη σε αυτά τα δεδομένα, εντρύφησα στο χορογραφικό του έργο με τα μεθοδολογικά εργαλεία που έχουν καθιερωθεί στη μελέτη του χορού. Κατέληξα στο συμπέρασμα πως η μόνη επαρκής ανάλυση και τα μόνα αξιόπιστα συμπεράσματα σε σχέση με τη μελέτη της κίνησης και των σχέσεων που αναπτύσσονται κινητικά στις χορογραφίες του Μανταφούνη θα μπορούσαν να προκύψουν μόνο με τη συστηματική αξιοποίηση των χορολογικών μεθόδων. Η χορολογία, ως δοκιμασμένη μεθοδολογία ανάλυσης της δομής και του ύφους των χορογραφιών στον χώρο της έρευνας για τον χορό, μπορεί να προσφέρει τεκμηριωμένες πληροφορίες για τις επιλογές αλλά και τον τρόπο που συνθέτει ο χορογράφος. Από το σύνολο του έργου του Μανταφούνη επέλεξα να αναλύσω τις χορογραφίες Ρωμαίος και Ιουλιέττα (1995) και Αιωρήσεις (1998), με την οποία απέσπασε το κρατικό βραβείο καλύτερης χορογραφίας του ίδιου έτους στην Ελλάδα, επειδή και οι δύο ανήκουν στην πιο δημιουργική και ώριμη περίοδο του χορογράφου. Τις θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικές αλλά και ενδεικτικές για την ανάδειξη των κινητικών στοιχείων στα έργα του, δεδομένου ότι με την πρώτη ολοκληρώνεται η κυρίως αφηγηματική φάση του χορογραφικού του έργου με καθορισμένο από τον ίδιο το κινητικό λεξιλόγιο, ενώ με τη δεύτερη σηματοδοτείται η στροφή του στα αμιγώς κινητικά έργα που βασίζονται στον αυτοσχεδιαστικό τρόπο διερεύνησης της κίνησης. Η μελέτη αυτών των δύο διαφορετικών έργων μέσω της ανάλυσης της δομής τους και της αναφοράς στα στοιχεία της παράστασης, σκοπό έχει να προβάλει τις επιλογές του χορογράφου ως προς τις δράσεις της κίνησης και παράλληλα να αναδείξει το ενδιαφέρον του ως προς την ανάπτυξη των σχέσεων. Τα στοιχεία των δράσεων και των σχέσεων συνιστούν δύο από τα πέντε συστατικά της κίνησης και προσδίδουν στο έργο του ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα. Η παρούσα μελέτη αναπτύσσεται σε τρία κυρίως κεφάλαια. Στο πρώτο, αναφέρομαι διεξοδικά στο είδος χορού που ανέπτυξε στην Ελλάδα o Μανταφούνης και σχολιάζω την καινοτομία του σε σχέση με τα ρεύματα της εκάστοτε εποχής. Πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι οι επιλογές του αυτές είχαν ως αποτέλεσμα την ανανέωση του χορού στην Ελλάδα. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται διεξοδική αναφορά στις πρακτικές που χρησιμοποιεί στη σύνθεση της χορογραφίας ο Μανταφούνης, σκιαγραφείται ο τρόπος με τον οποίο χειρίζεται τα στοιχεία της παράστασης και προσδιορίζονται οι επιδράσεις που δέχθηκε από τα δύο κύρια ρεύματα της εποχής του, τον μοντέρνο και τον μεταμοντέρνο χορό. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζω κατά τρόπο συνοπτικό και περιεκτικό την ανάλυση της χορολογικής μεθόδου που ακολουθώ στην παρούσα μελέτη. Χωρίς να διεκδικεί εύσημα διεξοδικής παρουσίασης και σχολιασμού της συγκεκριμένης μεθόδου, η παρουσίαση αυτή επιδιώκει να δώσει μία όσο γίνεται πιο σαφή και εμπεριστατωμένη εικόνα, η οποία να συμβαδίζει με τη στόχευση και τις ανάγκες που απορρέουν από την ανάλυση των δύο χορογραφιών του Μανταφούνη. Ακολουθεί η ανάλυση καθεμιάς από τις δύο χορογραφίες με βάση τη σημειογραφική μέθοδο Laban, η οποία, για την εξαγωγή ασφαλέστερων συμπερασμάτων, συνοδεύεται και από την ανάλυση των στοιχείων της παράστασης. Η μελέτη καταλήγει με τη σύνοψη των πορισμάτων. Έκρινα σκόπιμο να παραθέσω αποσπάσματα από τη συνέντευξη που μου παραχώρησε ο Μανταφούνης: ως πρωτογενής πηγή, βασίστηκε σε ανοικτού τύπου ερωτήσεις, οι οποίες αναπροσαρμόζονταν κατά τη διάρκεια της συζήτησης-συνέντευξης. Η συνέντευξη ως βασικό μεθοδολογικό εργαλείο της ποιοτικής μεθόδου έρευνας είχε ως στόχο να συγκεντρωθούν πληροφορίες σχετικά με την υποκειμενική εμπειρία, όπως αυτή αποκαλύπτεται μέσω της προσωπικής αφήγησης της ζωής του χορογράφου (βλ. Clarke 1999, Λυδάκη 2001). Επεξεργάστηκα και ανέλυσα το πραγματολογικό υλικό της συνέντευξης και επέλεξα συγκεκριμένα αποσπάσματα τα οποία και εντάσσω σε αυτή τη μελέτη. Παράλληλα, θεώρησα απαραίτητο να αναδημοσιεύσω την ανακοίνωσή του από τα πρακτικά του συνεδρίου που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Υποτρόφων του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης με τίτλο \"Η Τέχνη του χορού σήμερα: εκπαίδευση, παραγωγή, παράσταση\" (Αθήνα, 9 και 10 Νοεμβρίου 2002), επειδή είναι η μόνη δημόσια τοποθέτηση που ο χορογράφος διατύπωσε ενώπιον ειδικών του χορού με σαφή γνώση του αντικειμένου, ειδικά όσον αφορά την πορεία του χορού και τις διαιτερότητές του στην Ελλάδα. Το κείμενο αυτό, σε συνδυασμό με τη συνέντευξη που μου παραχώρησε ο χορογράφος, στάθηκε χρήσιμος αρωγός στην πορεία της έρευνάς μου. Τέλος, εκτιμώντας ότι ο μελλοντικός ερευνητής του χορού μπορεί να χρησιμοποιήσει το υλικό αυτής της μελέτης, για να αναδείξει άλλες πτυχές του έργου του, θεώρησα σκόπιμο να παραθέσω στο παράρτημα την πλήρη εργογραφία της \"Ομάδας Σύγχρονου Χορού του Χάρη Μανταφούνη\". Στην πορεία της έρευνάς μου μελέτησα διεξοδικά το αρχείο του Μανταφούνη, ενώ επίσης έκανα επιτόπια έρευνα: στα αρχεία του διεθνούς διαγωνισμού χορογραφίας του Bagnolet και στη βιβλιοθήκη του Centre National de la Danse στο Παρίσι, στα αρχεία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και του Εθνικού Θεάτρου στην Αθήνα, στη βιβλιοθήκη της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης (Κ.Σ.Ο.Τ.) στην Αθήνα, στη βιβλιοθήκη του Κέντρου Χορού Καλαμάτας, στα αρχεία του Φεστιβάλ Αθηνών - πιδαύρου καθώς και στα αρχεία της Πολιτιστικής Εταιρείας του Δήμου Πατρών, στη βιβλιοθήκη του Θεατρικού Μουσείου, στις βιβλιοθήκες των Τμημάτων Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών, του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου στο Ναύπλιο και του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Θεώρησα απαραίτητο να χρησιμοποιήσω ως πηγές τα προγράμματα και τα δελτία τύπου των παραστάσεων, ενώ παράλληλα αξιοποίησα όλες τις διαδικτυακές πηγές που περιείχαν κριτικές, σχόλια και αναφορές στον Μανταφούνη. Ο λόγος που ανέτρεξα σε αυτές τις πηγές είναι επειδή τα παραπάνω στοιχεία, τα οποία συνιστούν πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές - γραπτές, οπτικές και ακουστικές - στην ιστορική έρευνα του χορού ως τέχνης (Layson 1994: 18-21), συγκροτούν ακόμη και σήμερα τις μόνες πηγές που υπάρχουν για τον Μανταφούνη στην ελληνική βιβλιογραφία. Καταλήγοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τις συναδέλφους μου Βάσω Μπαρμπούση, Μαρία Τσουβαλά, Μαρίζα Βινιεράτου και Μαρία Κουτσούμπα, με τις οποίες συζήτησα το θέμα της παρούσας μελέτης σε προγενέστερα στάδια επεξεργασίας της. Ευχαριστώ επίσης την Τιτίκα Καραβία, θεωρητικό της λογοτεχνίας, για τις γόνιμες συζητήσεις μας σε θέματα αφηγηματικότητας και υπερκειμένων και τον κλασικό φιλόλογο Άγι Μαρίνη για τις χρήσιμες παρατηρήσεις του. Τέλος, θα ήθελα να επισημάνω ότι το έναυσμα για τη συγγραφή αυτής της μελέτης αποτέλεσαν οι παραδόσεις μου στην Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης (Κ.Σ.Ο.Τ.), στο πλαίσιο του μαθήματος της χορολογίας του ακαδημαϊκού έτους 2006-2007, και ειδικότερα οι συζητήσεις που είχα για το έργο του Μανταφούνη με τους τότε φοιτητές και τις φοιτήτριές μου, τους οποίους αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω.","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b178354.jpg","isbn":"978-960-7222-57-2","isbn13":"978-960-7222-57-2","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":5492,"name":"Τέχνες","books_count":24,"tsearch_vector":"'technes' 'tehnes' 'texnes'","created_at":"2017-04-13T01:38:41.046+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:38:41.046+03:00"},"pages":132,"publication_year":2012,"publication_place":"Αθήνα","price":"16.0","price_updated_at":"2015-09-02","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":714,"extra":null,"biblionet_id":178354,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/xarhs-mantafounhs.json"},{"id":21972,"title":"Χοροί του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης","subtitle":null,"description":null,"image":null,"isbn":"960-211-101-1","isbn13":"978-960-211-101-7","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":155,"publication_year":1991,"publication_place":"Αθήνα","price":"11.0","price_updated_at":null,"cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":36,"extra":null,"biblionet_id":22620,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/xoroi-tou-mesaiwna-kai-ths-anagennhshs.json"},{"id":38758,"title":"Μουσική, χορός και εικόνα","subtitle":"Η απεικόνιση της ελληνικής μουσικής και του χορού από τους Ευρωπαίους περιηγητές του 18ου και 19ου αι.","description":null,"image":null,"isbn":"960-7133-08-0","isbn13":"978-960-7133-08-3","ismn":null,"issn":null,"series":{"id":3025,"name":"Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων","books_count":80,"tsearch_vector":"'bibliwn' 'bivliwn' 'diadosin' 'ofelimwn' 'pros' 'sillogos' 'sullogos' 'syllogos' 'vfelimwn' 'vibliwn' 'wfelimwn'","created_at":"2017-04-13T01:15:50.832+03:00","updated_at":"2017-04-13T01:15:50.832+03:00"},"pages":153,"publication_year":1995,"publication_place":"Αθήνα","price":"5.0","price_updated_at":null,"cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":571,"extra":null,"biblionet_id":39803,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/mousikh-xoros-kai-eikona.json"},{"id":149397,"title":"Χορός: Το βάδισμά του στους αιώνες","subtitle":null,"description":null,"image":null,"isbn":"960-7364-08-2","isbn13":"978-960-7364-08-1","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":128,"publication_year":1994,"publication_place":"Αθήνα","price":"10.0","price_updated_at":"2010-03-12","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":2300,"extra":null,"biblionet_id":152331,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/xoros-to-badisma-tou-stous-aiwnes.json"}]