Όνειρο στο κύμα και άλλα διηγήματα

"Δεν είναι ίσως τυχαίο το γεγονός ότι "Ο Ξεπεσμένος δερβίσης" προηγείται των διηγημάτων που περιλαμβάνονται στον παρόντα τόμο. [...] Κατά γενική ομολογία είναι το καλύτερο αθηναϊκό διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.

Δεν είναι ίσως τυχαίο και το γεγονός ότι "Ο Γείτονας με το λαγούτο" καταλαμβάνει την τελευταία θέση. Καμιά σχέση ο ένας με τον άλλο. Εμβληματικός ο πρώτος, περίπου άσημος ο δεύτερος. [...]

Διακρίνουμε, παρά ταύτα, στους προαναφερθέντες λογοτεχνικούς χαρακτήρες κάποια κοινά στοιχεία. Τουρκομερίτες και οι δύο, ξένοι στα ξένα, συμπίπτουν σε μια μεγαλειώδη φράση, απαύγασμα της ανατολίτικης θυμοσοφίας: "Μπου ντουνιά τσαρκ φιλέκ. Αυτός ο κόσμος είναι σφαίρα και γυρίζει".

Ανάμεσα στα δύο διηγήματα ο αναγνώστης θα συναντήσει άλλα δεκαεννιά, σκιαθίτικα και αθηναϊκά. Αν όχι όλοι, οι περισσότεροι εκ των ηρώων που πρωταγωνιστούν στα διηγήματα αυτά είναι ήρωες τραγικοί..."

(Από το προλογικό σημείωμα του Στέλιου Παπαθανασίου)