Παρίσι 17 Οκτωβρίου 1961. Η αστυνομία συγκρούεται με χιλιάδες Αλγερινούς που διαδηλώνουν υπέρ της ανεξαρτησίας της Αλγερίας. Ένας Γάλλος καθηγητής της ιστορίας πέφτει νεκρός.
Τουλούζη, είκοσοι χρόνια μετά. Ο γιός του καθηγητή δολοφονείται. Συνδέονται άραγε τα δύο εγκλήματα; Ο επιθεωρητής Καντέν αναλαμβάνει την υπόθεση. Οι επίμονες έρευνές του θα ανασύρουν οδυνηρές μνήμες και θα ρίξουν φως σε γεγονότα που ως τότε είχαν επιμελώς αποσιωπηθεί.
Το "Έγκλημα και μνήμη" ανασυνθέτει με ακρίβεια τη μαζική σφαγή των Αλγερινών διαδηλωτών στο Παρίσι τον Οκτώβριο του 1961, την οποία οργάνωσε, με πρωτοφανή βιαιότητα και φυλετικό μίσος, ο αρχηγός της αστυνομίας Μωρίς Παπόν (ο Παπόν καταδικάσθηκε αργότερα ως εγκληματίας πολέμου για τη σύλληψη και αποστολή στα γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης όλων των Εβραίων του Μπορντώ).
Πέπλος σιωπής "για πατριωτικούς λόγους" επιβλήθηκε στον Τύπο. Πολλά χρόνια αργότερα η ιστορική έρευνα θα κατορθώσει να αποκαλύψει πλήρως την υπόθεση αυτή. Το Έγκλημα και μνήμη συντέλεσε αποφασιστικά στο να γίνει ευρύτερα γνωστή η μελανή αυτή σελίδα της σύγχρονης γαλλικής ιστορίας.
Το 1999 η Εισαγγελία του Παρισιού αναγνώρισε και επίσημα τη διάπραξη του εγκλήματος. ενώ το Γαλλικό Υπουργείο Παιδείας ενέταξε το Έγκλημα και μνήμη στο σχολικό πρόγραμμα των λυκείων της χώρας.