[{"id":111399,"title":"Φώτης Κόντογλου","subtitle":null,"description":"Ο Φώτης Κόντογλου (κατά κόσμον Φώτης Αποστολέλης -1896-1965) υπήρξε μια σύνθετη προσωπικότητα της νεοελληνικής τέχνης και των γραμμάτων μας. Ορθόδοξος χριστιανός, με την πρωτοχριστιανική έννοια του όρου, αγιογράφος με ιδιόμορφο λαϊκό ιδίωμα (που επηρέασε μεγέθη του είδους του Τσαρούχη και του Εγγονόπουλου), συναξαριστής μιας ελληνικότητας που στα περίτεχνα γραπτά του περιλαμβάνει ως ενιαίο όλον την αρχαιότητα, το Βυζάντιο και την \"καθ' ημάς Ανατολή\", ο Κόντογλου αποτελεί εξαιρετική περίπτωση στοχαστικού καλλιτέχνη που παλεύει σε όλο το μάκρος του βίου για την Πίστη του.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ ζωγράφος διάλεγε τα θέματά του από την ελληνική μυθολογία, την ελληνορθόδοξη παράδοση, την ελληνική φύση. Δεν τον ενδιέφερε η κοσμική στάση στη ζωγραφική, δηλαδή η δυτική τέχνη από την Αναγέννηση και μετά, παρόλο που την ήξερε και την είχε δουλέψει στα νεανικά του χρόνια. Σπούδασε την ακαδημαϊκή τεχνοτροπία στη Σχολή Καλών Τεχνών κοντά στους δασκάλους της Σχολής του Μονάχου, και τα σύγχρονα ρεύματα της τέχνης τα έζησε στη διαμονή του στο Παρίσι. Η επίσκεψή του στο Άγιο Όρος, η γνωριμία του με την Κρητική Σχολή στην αγιογραφία και γενικότερα τη μεταβυζαντινή ζωγραφική επέδρασε καταλυτικά στο έργο του. Στην πορεία ενδιαφέρεται για το έργο των λαϊκών εικονογράφων της τουρκοκρατίας που μελετά στις εκκλησίες και στα μοναστήρια.\u003cbr\u003eΌπως επανειλημμένα τόνιζε ο ίδιος, τον ενδιέφερε περισσότερο να είναι \"μάστορας\": αποζητούσε μια χειροτεχνική γνησιότητα που θα περιόριζε την επιτήδευση της σύγχρονή του τέχνης. Από τη βυζαντινή τέχνη δανείστηκε τη μορφολογία και την πνευματικότητά της. Από τους λαϊκούς ζωγράφους, όπως τον Θεόφιλο και τους ανώνυμους, διδάχθηκε τον δροσερό, φρέσκο τρόπο με τον οποίο απεικόνιζαν την πραγματικότητα.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ Κόντογλου είναι ένας πολύ ιδιόμορφος ζωγράφος. Δεν κατατάσσεται στις κατηγορίες της δυτικής ιστορίας της τέχνης. Δεν είναι ούτε ρεαλιστής ούτε μοντέρνος. Είναι παραστατικός δίχως να είναι λαϊκιστής. Είναι λαϊκός δίχως να είναι αφελής. Είναι ο αγιογράφος του πνευματικού βίου δίχως να είναι στερεότυπος. Τέλος, υπήρξε πρωτοποριακός το βαθμό που απογύμνωσε την ανθρώπινη μορφή και τον περίγυρό της στα απολύτως απαραίτητα στοιχεία.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΆρης Μαραγκόπουλος\u003cbr\u003e","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b113980.jpg","isbn":"960-442-707-5","isbn13":"978-960-442-707-9","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":143,"publication_year":2006,"publication_place":"Αθήνα","price":"6.0","price_updated_at":"2006-11-22","cover_type":"Σκληρό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":17,"extra":null,"biblionet_id":113980,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/fwths-kontoglou-56b12d67-bf76-48f4-b882-26c477a8836a.json"},{"id":111828,"title":"Γιώργος Γουναρόπουλος","subtitle":null,"description":"Ο Γιώργος Γουναρόπουλος (1890-1977), γεννημένος στη Σωζόπολη, στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, τελειώνει τη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα, το 1912. Μεταξύ των ετών 1919-1931 διαμένει στο Παρίσι όπου και παίρνει ενεργό μέρος στην καλλιτεχνική κίνηση της εποχής. Πολύ νωρίς απελευθερώνεται από την παράδοση των δασκάλων του και αποκρυσταλλώνει ένα πολύ προσωπικό εικαστικό ύφος.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ Γουναρόπουλος είναι από τους ζωγράφους εκείνους που παρέμειναν αταλάντευτοι, καθ' όλη τη διάρκεια του βίου τους, σε ένα πολύ συγκεκριμένο, πολύ προσωπικό όραμα, καταφέρνοντας, ωστόσο, να το αναδείξουν σε συστατική ψηφίδα της εποχής τους.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο όραμά του εκφέρεται με μια, εκ πρώτης όψεως, \"θολή\" εικόνα που αυτομάτως δημιουργεί στον θεατή την αίσθηση ενός ρέοντος, υγρού κόσμου. Σ' αυτό το ρέον σύμπαν που εμφανώς κινείται ανάμεσα στο εξωπραγματικό και το ονειρικό, τα σώματα και οι ελάχιστες άλλες μορφές, κάποια σπίτια, λουλούδια και οι σκιές ενός ασαφούς περιβάλλοντος, αποκτούν την υποτυπώδη υπόστασή τους.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΗ προσεκτική ανάγνωση αυτού του κόσμου μεταδίδει πειστικά στον θεατή τον υπαρξιακό/ερωτικό συμβολισμό του: αυτά τα γυναικεία σώματα κι αυτή η διαρκής περιδίνηση περιέχουν κάτι από την υγρή κατάσταση της ερωτικής πάλης. Οι μορφές εισχωρούν ανεμπόδιστα η μία στην άλλη: είναι διαφανείς όγκοι σε έναν διαφανή κόσμο δίχως όρια. \u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο εικαστικό ενδιαφέρον από αυτή την αέναη διάχυση των μορφών είναι ότι δεν ακυρώνουν η μία την άλλη, αλλά αντιθέτως, όλες μαζί, δημιουργούν συνολικά μια δυναμική εντύπωση.\u003cbr\u003eΟπότε το τελικό αποτέλεσμα καταλήγει ως εξής: όποτε ο θεατής αφήνεται στη θυελλώδη κίνηση της γραμμής του Γουναρόπουλου και στον ανεμοστρόβιλο του σχεδίου του παρακολουθεί μία γοητευτική μελωδία που δημιουργεί την αίσθηση της διαρκούς ταραχής. Όποτε, πάλι, επιλέγει να σταθεροποιήσει το βλέμμα του σε κάποιο σημείο του πίνακα, τη θύελλα διαδέχεται, όπως σ' ένα καρέ φιξ στον κινηματογράφο, μια παράξενη γαλήνη που πάλλεται με προκλητική αταραξία στο μεταίχμιο της προηγηθείσης και της επερχόμενης ταραχής...\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΆρης Μαραγκόπουλος","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b114410.jpg","isbn":"960-442-716-4","isbn13":"978-960-442-716-1","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":141,"publication_year":2006,"publication_place":"Αθήνα","price":"6.0","price_updated_at":"2006-12-06","cover_type":"Σκληρό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":17,"extra":null,"biblionet_id":114410,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/giwrgos-gounaropoulos.json"},{"id":112314,"title":"Nonda","subtitle":"Έξι δεκαετίες τέχνης","description":"Ο κατάλογος εκδόθηκε με αφορμή την έκθεση \"Nonda. Έξι δεκαετίες τέχνης, 1940-2000\", Μουσείο Μπενάκη, Κτήριο οδού Πειραιώς, 14 Δεκεμβρίου 2006 - 8 Φεβρουαρίου 2007.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e[...] Ξεκινώ το κείμενό μου με την εξής παρατήρηση: η περίπτωση του ζωγράφου Επαμεινώνδα Παπαδόπουλου (Nonda) δεν καταγράφεται σε καμία από τις κυκλοφορούσες ιστορίες της νεοελληνικής τέχνης. Μόνη εξαίρεση η εντελώς πρόσφατη \"Ιστορία των Ελλήνων\" των εκδόσεων Τεγόπουλου - Μανιατέα (τομ. 14, 580). Άρα η πρωτοβουλία του Μουσείου Μπενάκη να οργανώσει αναδρομική παρουσίαση του έργου του λειτουργεί συγχρόνως και ως συμπλήρωση-αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας, αλλά και ως ουσιαστική γνωριμία του ευρύτερου κοινού με το ιδιότυπο έργο αυτού του ιδιότυπου ζωγράφου. [...]\u003cbr\u003eΓνώρισα προσωπικά τον ζωγράφο, βαριά όμως ασθενούντα, και το έργο του πριν από δύο περίπου χρόνια, και ομολογώ πως η διττή αυτή συνάντηση δεν ήταν εύκολη. Όπως συνήθως συμβαίνει με τις εξαιρετικές περιπτώσεις, εν αρχή υπήρξε ένα ξάφνιασμα, μια αντίδραση, μια ασυνείδητη άπωση εμπρός σε ό,τι μου φαινόταν, εκ πρώτης όψεως, ανοίκειο και δυσερμήνευτο. Από πού ερχόταν αυτό ο ζωγράφος και ποιες ήσαν οι αναφορές του; Πόση σχέση είχαν τα \"σκάνδαλα\" ή τα happenings που συνοδεύουν τόσο πανηγυρικά τη βιογραφία του, με το βαθύτερο περιεχόμενο του έργου του; Ποιο είναι το έργο του τελικά, και πώς αποτιμάται τόσο με τα εγχώρια όσο και με τα διεθνή μέτρα; Η απάντηση δεν είναι, και δεν θα έπρεπε να είναι, εύκολη. [...]\u003cbr\u003eΟ Επαμεινώνδας Παπαδόπουλος, μαθητής του Σπύρου Βικάτου, φύσει και θέσει ατίθασος εξπρεσιονιστής και παθιασμένος εξερευνητής αυτής της terra incognita, που λέγεται σώμα και λειτουργία του σώματος (με τη διττή σημασία της λέξης \"λειτουργία\"), έρχεται στο Παρίσι το 1947 με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης. Ακολουθεί, δηλαδή, δρόμο παράλληλο με τον Ιάνη Ξενάκη, τον Κώστα Παπαϊωάννου, τον Γιάννη Σπυρόπουλο, τον Κορνήλιο Καστοριάδη, τον Κωνσταντίνο Ανδρέου, την Εύα Περσάκη, τον Κώστα Κουλεντιανό, τον Ιάσονα Μολφέση, τον Θάνο Τσίγκο, τον Γιάννη Γαΐτη, την Άννα Κινδύνη, τον Άλκη Πιερρράκο κ.λπ., αλλά και τόσο διαφορετικό, τόσο μοναχικό. [...]\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e(Μάνος Στεφανίδης, απόσπασμα από το κείμενο του βιβλίου)\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e[...] Κάτω από την επίδραση του Βικάτου, άρχισε να ζωγραφίζει θαλασσογραφίες και τοπία, έργα εμπνευσμένα από εκδρομές του στην παραλία και την εξοχή. Αργότερα, βέβαια, έγινε φανερό ότι οι ποιμενικές σκηνές δεν ταίριαζαν πραγματικά στο ταμπεραμέντο του, καθώς ο Nonda είχε φυσική κλίση προς το δράμα και την ερωτική βία της ανθρώπινης και της ζωικής μορφής. [...] \u003cbr\u003eΟ Nonda πέθανε στα ογδόντα τρία του χρόνια τον Οκτώβριο του 2005, στο σπίτι του στην Αθήνα. Πενήντα τρία χρόνια μετά την πρώτη έκθεση στην Αθήνα, η παρουσίαση στο Νέο Κτήριο του Μουσείου Μπενάκη θα είναι η πρώτη ολοκληρωμένη αναδρομική έκθεση της δουλειάς του στην Ελλάδα, και συμβολικά θα σηματοδοτεί την επιστροφή του στον γενέθλιο τόπο. Θεωρούμενος ως ένας από τους πιο παλλόμενους Παρισινούς καλλιτέχνες των δεκαετιών του '50 και του '60, ο Nonda είχε μια διαδρομή εξήντα ετών, που υπερκαλύπτει το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα, μια σταδιοδρομία που προκαλεί το θαυμασμό και γεννά την έμπνευση. Ένας δημιουργός που πράγματι έχτισε τις πόλεις του \"στις πλαγιές του Βεζούβιου\" και του οποίου η κληρονομιά επιβιώνει μέσα από το ανάπτυγμα και την εμβέλεια του έργου του.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e(Στέφανος Παπαδόπουλος, απόσπασμα από το κείμενο του βιβλίου)\u003cbr\u003e\u003cbr\u003e","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b114897.jpg","isbn":"960-8347-54-8","isbn13":"978-960-8347-54-0","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":255,"publication_year":2006,"publication_place":"Αθήνα","price":"45.0","price_updated_at":"2011-01-24","cover_type":"Μαλακό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":353,"extra":null,"biblionet_id":114897,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/nonda.json"},{"id":112474,"title":"Γιάννης Σπυρόπουλος","subtitle":null,"description":"Ο Γιάννης Σπυρόπουλος (1912-1990) υπήρξε ένας μοναχικός καλλιτέχνης. Με την έννοια ότι δια των επί μία πεντηκονταετία εικαστικών του αναζητήσεων διαμόρφωσε στην Ελλάδα ένα προσωπικό σύμπαν αφαιρετικής τέχνης που ήταν εκ των πραγμάτων αδύνατον να δημιουργήσει άμεσους μιμητές στη χώρα. Αδύνατον, διότι ο ίδιος με το έργο του εγκαθίδρυσε εν Ελλάδι τα αγεωγράφητα όρια της αφαιρετικότητας ή, πιο σωστά: τα όρια της όποιας μετάβασης από το αληθοφανές στο αφαιρετικό.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΟ Γιάννης Σπυρόπουλος σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (1930-1936), με δασκάλους τους: Αργυρό Βικάτο και Θωμόπουλο. Συνέχισε σπουδές στο Παρίσι (στην Ecole de Beaux-Arts και σε ελεύθερα εργαστήρια). Το 1939 επιστρέφει στην Ελλάδα. Η αφετηρία του υπήρξε νατουραλιστική. Στα πορτρέτα, τις νεκρές φύσεις και τα τοπία που φιλοτέχνησε στη δεκαετία μετά τις σπουδές του (περίοδος της \"γκρίζας πινελιάς\", περίοδος της \"κάθετης πινελιάς\", κ.λπ.), η αφομοιωμένη επίδραση του Σεζάν είναι εμφανής. Γύρω στα 1950 και μέχρι το 1955 επιμένει στο ελληνικό τοπίο, το οποίο, όμως ως προς την αληθοφανή του αναπαράσταση, \"διαβάζει\" με μια συνειδητώς \"απλουστευτική\" ματιά. Από εδώ και μετά ο Σπυρόπουλος εξελίσσεται προς την αφαίρεση. Καταργεί τη συμβατική προοπτική, ελαχιστοποιεί τον ορίζοντα, \"βλέπει\" τα πράγματα από απόσταση που δικαιολογεί την κάποια αφαιρετικότητα στην απόδοση των θεμάτων.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΠρος το τέλος της δεκαετίας του πενήντα, ο καλλιτέχνης βαθμιαία αδιαφορεί για τις σαφείς αναφορές στο πραγματικό και αντιθέτως, προσδίδει όλο και μεγαλύτερη αυτονομία στις χρωματικές του επιφάνειες. Στο στάδιο αυτό, η χειρονομία της πινελιάς του αποκτά εμφανή ένταση και γίνεται καθοριστικό πλαστικό στοιχείο του πίνακα.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΤο 1960 βραβεύεται στην Μπιενάλε της Βενετίας, γεγονός που τον καταξιώνει διεθνώς και του επιτρέπει να ερευνήσει με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση τις προοπτικές της ανεικονικής αναπαράστασης. Από την εποχή αυτή και μετά, ο Σπυρόπουλος με πραγματικό πάθος δημιουργεί τη ζωγραφική με την οποία κατοχυρώνεται δια παντός στη συνείδηση της εικαστικής κοινότητας ως ο κατεξοχήν αφαιρετικός Έλληνας ζωγράφος.\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΔημιουργεί έργα που διαβάζονται όχι ως άμεσες αναπαραστάσεις του πραγματικού, αλλά ως αναπαραστάσεις της εικαστικής δημιουργίας, ως μνήμες ή συνειδήσεις μιας ιδέας, μιας ενόρασης, μιας ανάφλεξης του νου...\u003cbr\u003e\u003cbr\u003eΆρης Μαραγκόπουλος","image":"http://www.biblionet.gr/images/covers/b115059.jpg","isbn":"960-442-719-9","isbn13":"978-960-442-719-2","ismn":null,"issn":null,"series":null,"pages":140,"publication_year":2006,"publication_place":"Αθήνα","price":"6.0","price_updated_at":"2007-01-04","cover_type":"Σκληρό εξώφυλλο","availability":"Κυκλοφορεί","format":"Βιβλίο","original_language":null,"original_title":null,"publisher_id":17,"extra":null,"biblionet_id":115059,"url":"https://v2.bibliography.gr/books/giannhs-spyropoulos.json"}]