Πλοήγηση

Κοσμας Πολιτης

1888-1974

Κοσμάς Πολίτης (1888-1974). Ο Κοσμάς Πολίτης (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Παρασκευά Ταβελούδη) γεννήθηκε στην Αθήνα, γιος του εμπόρου Λεωνίδα Ταβελούδη από τη Λέσβο και της Καλλιόπης το γένος Χατζημάρκου από το Αϊβαλί. Το 1890 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στη Σμύρνη, μετά από την οικονομική καταστροφή του πατέρα του. Εκεί πήρε ιδιαίτερα μαθήματα Αγγλικών και Γαλλικών. Το 1900 πέθανε η μητέρα του και ο Πάρις (όπως τον φώναζαν οι δικοί του ) ανατράφηκε από την αδερφή του Μαρία. Στη Σμύρνη φοίτησε στην Ευαγγελική Σχολή και στο Αμερικανικό Κολλέγιο (από το οποίο δεν αποφοίτησε) και εργάστηκε στην Τράπεζα Ανατολής (1905-1911), σε υποκατάστημα της Εταιρείας Wiener Bank-Verein (1911-1919) και στην τράπεζα Credit Foncier d’ Algerie et de Tunisie (1919-1922). Το 1917 παντρεύτηκε την Κλάρα Κρέσπι που καταγόταν από την Αυστροουγγαρία, με την οποία απέκτησε μια κόρη, τη Φοίβη. Το Σεπτέμβρη του 1922 έφυγε με την οικογένειά του για τη Μασσαλία και το Παρίσι, όπου εργάστηκε στην εκεί Credit Foncier d’ Algerie et de Tunisie και το 1923 έφυγε για την Αγγλία. Εργάστηκε στο υποκατάστημα της Ιονικής Τράπεζας του Λονδίνου και το 1924 επέστρεψε στην Ελλάδα ως υποδιευθυντής στο υποκατάστημα της Ιονικής Τράπεζας στην Αθήνα. Το 1934 ζήτησε μετάθεση στην Πάτρα, όπου έζησε ως το 1942 αντιμετωπίζοντας έντονα οικονομικά προβλήματα, λόγω του δανείου που είχε πάρει για να χτίσει το σπίτι του στο Παλαιό Ψυχικό (που δημεύτηκε το 1945 από το Δημόσιο και ο Πολίτης αναγκάστηκε να πληρώνει ενοίκιο ως το θάνατό του). Παράλληλα αντιμετώπισε προβλήματα υγείας και το 1942 απολύθηκε από τη θέση του, καθώς η διεύθυνση της τράπεζας έκρινε πως έκανε κατάχρηση αναρρωτικών αδειών κατά τη διάρκεια σοβαρής αρρώστιας της κόρης του (πέθανε την ίδια χρονιά πάνω στη γέννα της, το ίδιο και το παιδί της· ο θάνατός της στάθηκε καθοριστικός για την επανασύνδεση του Πολίτη με την Κλάρα). Από το 1942 και ως το θάνατό του το βασικό μέσο βιοπορισμού του ήταν οι μεταφράσεις (από το 1945-1946 εργάστηκε ως μεταφραστής στο Βρετανικό Συμβούλιο και στο περιοδικό "Ελληνοαγγλική Επιθεώρηση"). Υπήρξε μέλος του ΚΚΕ και ιδρυτικό μέλος της ΕΔΑ, με την οποία έθεσε υποψηφιότητα στις εκλογές του 1951 στην περιφέρεια Πατρών, χωρίς να εκλεγεί. Το 1961 έγινε επίτιμο μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών (είχε προηγηθεί άρνηση της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών να τον δεχτεί, καθώς αρνήθηκε να υπογράψει δήλωση μετανοίας για την αριστερή του δράση). Το 1967 πέθανε η γυναίκα του και ο Πολίτης συνελήφθη από την Ασφάλεια της δικτατορίας. Το 1973 μπήκε στον Ευαγγελισμό λόγω αναπνευστικής και καρδιακής ανεπάρκειας, μεταφέρθηκε για λίγο στον οίκο ευγηρίας "Relax Palace" στο Μαρούσι και ένα χρόνο αργότερα ξαναμπήκε στον Ευαγγελισμό, όπου πέθανε. Η πρώτη εμφάνιση του Κοσμά Πολίτη στο χώρο της λογοτεχνίας έγινε σε ηλικία 42 ετών με την έκδοση του "Λεμονοδάσους" (1930), που γίνεται δεκτό με ενθουσιασμό από τον κόσμο των γραμμάτων, ενώ ο ίδιος δήλωνε "ερασιτέχνης συγγραφέας". Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Πάτρα έγραψε την "Eroϊca", που μοιράστηκε το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος, το 1939, από κοινού με τον Μενέλαο Λουντέμη, και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο το 1960 από τον Μιχάλη Κακογιάννη (βραβείο σκηνοθεσίας Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, 1961, και συμμετοχή στα Φεστιβάλ Βερολίνου και Λονδίνου). Τιμήθηκε με το Α΄ Κρατικό Βραβείο διηγήματος (1960 για την "Κορομηλιά") και το Α΄ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος (1964 για το "Στου Χατζηφράγκου"). Ο Κοσμάς Πολίτης θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της πεζογραφίας της γενιάς του ’30. Στο σύνολο του πεζογραφικού του έργου κυριαρχεί η αγωνιώδης αναζήτηση του απόλυτου ιδεώδους (συχνά τραγική λόγω της επίγνωσης της χιμαιρικής φύσης μιας τέτοιας αναζήτησης), η οποία εκφράζεται άλλοτε μέσω μιας ιδεαλιστικής, αισθητιστικής και κοσμοπολίτικης γραφής, που συνδυάζει ρεαλιστικά στοιχεία με λυρικές εξάρσεις και κινείται στα πλαίσια της μυθοποίησης της ζωής, και άλλοτε με μια πιο άμεση ιδεολογική στροφή προς τα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα της εποχής (εντονότερη στα έργα του μετά την εισχώρησή του στο ΚΚΕ με αφετηρία "Το Γυρί"). Το τελευταίο εξολοκλήρου σωζόμενο έργο του "Στου Χατζηφράγκου" έχει ως αφορμή τα παιδικά χρόνια του συγγραφέα στη Σμύρνη και κατά κάποιο τρόπο συνοψίζει το σύνολο της δημιουργίας του. Άλλα έργα του είναι: "Εκάτη", μυθιστόρημα, 1933, "Κωνσταντίνος ο Μέγας", θεατρικό, 1957, "Μάρκο Πόλο", πρωτότυπη εργασία πάνω στα ταξίδια του, 1967, αρκετά διηγήματα, το μυθιστόρημα "Τέρμα", το οποίο έμεινε ημιτελές (α' εκδ. 1975) και το αφήγημα "Καϊάφας" (α' εκδ. 1976).Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Κοσμά Πολίτη βλ. Νόρα Αναγνωστάκη, "Κοσμάς Πολίτης", στο "Η μεσοπολεμική πεζογραφία· από τον πρώτο ως τον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1939)", τ. Ζ΄, σ.252-309, Αθήνα: Σοκόλης, 1993· Αλέξης Ζήρας, "Πολίτης Κοσμάς", στο "Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό", τ. 8, Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών, 1988· Peter Mackridge, "Χρονολόγιο Κοσμά Πολίτη (Πάρι Ταβελούδη)", περιοδικό "Διαβάζω" τ. 116, 10/4/1985, σ.8-12· Peter Mackridge, "Ο Κοσμάς Πολίτης και η εποχή του ως το 1937" και "Προσθήκες στη βιογραφία του Κ. Πολίτη (μετά το 1937)", στο Κοσμάς Πολίτης, "Eroϊca", επιμ. Peter Mackridge, σ. στ΄-κα΄, Αθήνα: Ερμής/"Νέα Ελληνική Βιβλιοθήκη", 1982· Αλέξης Ζήρας, "Πολίτης Κοσμάς", στο "Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας", Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη, 2007, σ. 1841-42.(Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.).

Βιβλία - Συγγραφή (41)

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 358 εμφανίσεις

Η συλλογή διηγημάτων "Κορομηλιά" κυκλοφόρησε το 1955 στην Αθήνα.

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 314 εμφανίσεις

Το τελευταίο έργο του Κοσμά Πολίτη "Τέρμα", είναι ένα μυθιστορηματικό έργο, μία αφήγηση μιας απλής ο...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 381 εμφανίσεις

Στην Ερόικα, αιωρούμαστε μεταξύ δύο κόσμων. Από τη μία η πραγματικότητα της ενήλικης ζωής, από την ά...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 345 εμφανίσεις

Πρόκειται για το μυθιστόρημα που γοήτευσε πολλές γενιές αναγνωστών, καθιερώνοντας στη λογοτεχνία τον...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 317 εμφανίσεις

Στο μυθιστόρημα "Στου Χατζηφράγκου", πρωταγωνίστρια είναι η ίδια η Σμύρνη και ειδικότερα η λαϊκή συν...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 283 εμφανίσεις

Στο μυθιστόρημα "Στου Χατζηφράγκου", πρωταγωνίστρια είναι η ίδια η Σμύρνη και ειδικότερα η λαϊκή συν...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 317 εμφανίσεις

[...] Το "Λεμονοδάσος" (1930), με το οποίο γίνεται η πρώτη εμφάνιση του Κοσμά Πολίτη στα γράμματα, ε...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 307 εμφανίσεις

Στη νουβέλα "Τρεις γυναίκες" (1941) θίγεται το θέμα του απόλυτου έρωτα μέσα από την παρουσίαση τριών...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 346 εμφανίσεις

Το τελευταίο έργο του Κοσμά Πολίτη "Τέρμα", είναι ένα μυθιστορηματικό έργο, μία αφήγηση μιας απλής ο...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 290 εμφανίσεις

Το τελευταίο ολοκληρωμένο μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη, "Στου Χατζηφράγκου", το οποίο τιμήθηκε με Κρ...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 283 εμφανίσεις

Στο μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη "Εκάτη" παρουσιάζεται με γλαφυρό τρόπο η επιθυμία ενός νέου άνδρα τ...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 290 εμφανίσεις

Το μυθιστόρημα "Το γυρί" σκιαγραφεί τη ζωή στην ομώνυμη συνοικία της Πάτρας. Ρεαλιστική απεικόνιση τ...

Βιβλία - Συμμετοχή (121)

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 457 εμφανίσεις

Το αριστούργημα Τζ. Στάιμπεκ που τον καθιέρωσε στην κορυφή της λογοτεχνίας και τον βράβευσε με νόμπε...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 383 εμφανίσεις

Ειν' ο αγώνας του ανθρώπου για την κατάκτηση της φωτιάς, την κατάκτηση της ζωής. Η ζωτική αυτή ανάγκ...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 369 εμφανίσεις

Το Στρίψιμο της βίδας είναι το σπουδαιότερο έργο του Αμερικανού συγγραφέα Χένρυ Τζέημς (1843-1916), ...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 564 εμφανίσεις

"Μα τι να σου πω για την ποίηση;Τι να σου πω γι' αυτά τα σύννεφα, γι' αυτόν τον ουρανό; Να τα κοιτάζ...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 589 εμφανίσεις

Γέννημα του σκοτεινού ρομαντισμού, ο Πόε έγραψε τις πιο μακάβριες ιστορίες του για να ανταποκριθεί σ...

Προτεινόμενο 1 φορές · Σε 3 συλλογές · 505 εμφανίσεις

Περιλαμβάνονται τα διηγήματα:- "Ουίλιαμ Ουίλσον"- "Το ερωτικό ραντεβού"- "Το βαρέλι του Αμοντιλάδο"-...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 468 εμφανίσεις

Περιέχονται τα έργα:- Βερενίκη- Λιγεία- Ελεονόρα- Το πορτρέτο- Το χιλιοστό δεύτερο παραμύθι της Σεχε...

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 428 εμφανίσεις

Στη φημισμένη συλλογή των "Δουβλινέζων" συγκαταλέγονται δεκαπέντε σύντομες ιστορίες που συνδέονται μ...