Πλοήγηση

Κοσμας Πολιτης

1888-1974

Κοσμάς Πολίτης (1888-1974). Ο Κοσμάς Πολίτης (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Παρασκευά Ταβελούδη) γεννήθηκε στην Αθήνα, γιος του εμπόρου Λεωνίδα Ταβελούδη από τη Λέσβο και της Καλλιόπης το γένος Χατζημάρκου από το Αϊβαλί. Το 1890 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στη Σμύρνη, μετά από την οικονομική καταστροφή του πατέρα του. Εκεί πήρε ιδιαίτερα μαθήματα Αγγλικών και Γαλλικών. Το 1900 πέθανε η μητέρα του και ο Πάρις (όπως τον φώναζαν οι δικοί του ) ανατράφηκε από την αδερφή του Μαρία. Στη Σμύρνη φοίτησε στην Ευαγγελική Σχολή και στο Αμερικανικό Κολλέγιο (από το οποίο δεν αποφοίτησε) και εργάστηκε στην Τράπεζα Ανατολής (1905-1911), σε υποκατάστημα της Εταιρείας Wiener Bank-Verein (1911-1919) και στην τράπεζα Credit Foncier d’ Algerie et de Tunisie (1919-1922). Το 1917 παντρεύτηκε την Κλάρα Κρέσπι που καταγόταν από την Αυστροουγγαρία, με την οποία απέκτησε μια κόρη, τη Φοίβη. Το Σεπτέμβρη του 1922 έφυγε με την οικογένειά του για τη Μασσαλία και το Παρίσι, όπου εργάστηκε στην εκεί Credit Foncier d’ Algerie et de Tunisie και το 1923 έφυγε για την Αγγλία. Εργάστηκε στο υποκατάστημα της Ιονικής Τράπεζας του Λονδίνου και το 1924 επέστρεψε στην Ελλάδα ως υποδιευθυντής στο υποκατάστημα της Ιονικής Τράπεζας στην Αθήνα. Το 1934 ζήτησε μετάθεση στην Πάτρα, όπου έζησε ως το 1942 αντιμετωπίζοντας έντονα οικονομικά προβλήματα, λόγω του δανείου που είχε πάρει για να χτίσει το σπίτι του στο Παλαιό Ψυχικό (που δημεύτηκε το 1945 από το Δημόσιο και ο Πολίτης αναγκάστηκε να πληρώνει ενοίκιο ως το θάνατό του). Παράλληλα αντιμετώπισε προβλήματα υγείας και το 1942 απολύθηκε από τη θέση του, καθώς η διεύθυνση της τράπεζας έκρινε πως έκανε κατάχρηση αναρρωτικών αδειών κατά τη διάρκεια σοβαρής αρρώστιας της κόρης του (πέθανε την ίδια χρονιά πάνω στη γέννα της, το ίδιο και το παιδί της· ο θάνατός της στάθηκε καθοριστικός για την επανασύνδεση του Πολίτη με την Κλάρα). Από το 1942 και ως το θάνατό του το βασικό μέσο βιοπορισμού του ήταν οι μεταφράσεις (από το 1945-1946 εργάστηκε ως μεταφραστής στο Βρετανικό Συμβούλιο και στο περιοδικό "Ελληνοαγγλική Επιθεώρηση"). Υπήρξε μέλος του ΚΚΕ και ιδρυτικό μέλος της ΕΔΑ, με την οποία έθεσε υποψηφιότητα στις εκλογές του 1951 στην περιφέρεια Πατρών, χωρίς να εκλεγεί. Το 1961 έγινε επίτιμο μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών (είχε προηγηθεί άρνηση της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών να τον δεχτεί, καθώς αρνήθηκε να υπογράψει δήλωση μετανοίας για την αριστερή του δράση). Το 1967 πέθανε η γυναίκα του και ο Πολίτης συνελήφθη από την Ασφάλεια της δικτατορίας. Το 1973 μπήκε στον Ευαγγελισμό λόγω αναπνευστικής και καρδιακής ανεπάρκειας, μεταφέρθηκε για λίγο στον οίκο ευγηρίας "Relax Palace" στο Μαρούσι και ένα χρόνο αργότερα ξαναμπήκε στον Ευαγγελισμό, όπου πέθανε. Η πρώτη εμφάνιση του Κοσμά Πολίτη στο χώρο της λογοτεχνίας έγινε σε ηλικία 42 ετών με την έκδοση του "Λεμονοδάσους" (1930), που γίνεται δεκτό με ενθουσιασμό από τον κόσμο των γραμμάτων, ενώ ο ίδιος δήλωνε "ερασιτέχνης συγγραφέας". Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Πάτρα έγραψε την "Eroϊca", που μοιράστηκε το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος, το 1939, από κοινού με τον Μενέλαο Λουντέμη, και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο το 1960 από τον Μιχάλη Κακογιάννη (βραβείο σκηνοθεσίας Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, 1961, και συμμετοχή στα Φεστιβάλ Βερολίνου και Λονδίνου). Τιμήθηκε με το Α΄ Κρατικό Βραβείο διηγήματος (1960 για την "Κορομηλιά") και το Α΄ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος (1964 για το "Στου Χατζηφράγκου"). Ο Κοσμάς Πολίτης θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της πεζογραφίας της γενιάς του ’30. Στο σύνολο του πεζογραφικού του έργου κυριαρχεί η αγωνιώδης αναζήτηση του απόλυτου ιδεώδους (συχνά τραγική λόγω της επίγνωσης της χιμαιρικής φύσης μιας τέτοιας αναζήτησης), η οποία εκφράζεται άλλοτε μέσω μιας ιδεαλιστικής, αισθητιστικής και κοσμοπολίτικης γραφής, που συνδυάζει ρεαλιστικά στοιχεία με λυρικές εξάρσεις και κινείται στα πλαίσια της μυθοποίησης της ζωής, και άλλοτε με μια πιο άμεση ιδεολογική στροφή προς τα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα της εποχής (εντονότερη στα έργα του μετά την εισχώρησή του στο ΚΚΕ με αφετηρία "Το Γυρί"). Το τελευταίο εξολοκλήρου σωζόμενο έργο του "Στου Χατζηφράγκου" έχει ως αφορμή τα παιδικά χρόνια του συγγραφέα στη Σμύρνη και κατά κάποιο τρόπο συνοψίζει το σύνολο της δημιουργίας του. Άλλα έργα του είναι: "Εκάτη", μυθιστόρημα, 1933, "Κωνσταντίνος ο Μέγας", θεατρικό, 1957, "Μάρκο Πόλο", πρωτότυπη εργασία πάνω στα ταξίδια του, 1967, αρκετά διηγήματα, το μυθιστόρημα "Τέρμα", το οποίο έμεινε ημιτελές (α' εκδ. 1975) και το αφήγημα "Καϊάφας" (α' εκδ. 1976).Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Κοσμά Πολίτη βλ. Νόρα Αναγνωστάκη, "Κοσμάς Πολίτης", στο "Η μεσοπολεμική πεζογραφία· από τον πρώτο ως τον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1939)", τ. Ζ΄, σ.252-309, Αθήνα: Σοκόλης, 1993· Αλέξης Ζήρας, "Πολίτης Κοσμάς", στο "Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό", τ. 8, Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών, 1988· Peter Mackridge, "Χρονολόγιο Κοσμά Πολίτη (Πάρι Ταβελούδη)", περιοδικό "Διαβάζω" τ. 116, 10/4/1985, σ.8-12· Peter Mackridge, "Ο Κοσμάς Πολίτης και η εποχή του ως το 1937" και "Προσθήκες στη βιογραφία του Κ. Πολίτη (μετά το 1937)", στο Κοσμάς Πολίτης, "Eroϊca", επιμ. Peter Mackridge, σ. στ΄-κα΄, Αθήνα: Ερμής/"Νέα Ελληνική Βιβλιοθήκη", 1982· Αλέξης Ζήρας, "Πολίτης Κοσμάς", στο "Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας", Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη, 2007, σ. 1841-42.(Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.).

Βιβλία - Συγγραφή (41)

Eroica

Eroica

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 526 εμφανίσεις

Tο ποδοβολητό και οι σκληριές φτάσαν στο κατακόρυφο -μεσημεριάτικο, την ώρα που ο κόσμος θέλει να ησ...

Eroica

Eroica

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 3 συλλογές · 576 εμφανίσεις

Στην Ερόικα, αιωρούμαστε μεταξύ δύο κόσμων. Από τη μία η πραγματικότητα της ενήλικης ζωής, από την ά...

Κορίνθιες

Κορίνθιες

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 439 εμφανίσεις

«[…] Δεν θα γνωρίζαμε τίποτε άλλο για το δράμα "Κορίνθιες" του Κοσμά Πολίτη εάν δεν εμφανίζονταν ανέ...

Eroica

Eroica

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 464 εμφανίσεις

[Η αναγγελία έκδοσης του βιβλίου]"Εκδόσεις Γκοβόστη"Μία γνώμη του Φώτου Πολίτη για τον συγγραφέα της...

Κορομηλιά

Κορομηλιά

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 493 εμφανίσεις

Περιλαμβάνονται τα διηγήματα:- "Κορομηλιά"- "Το ρέμα"- "Πρώτη Ανάσταση"- "Ένα διπλό"

Λεμονοδάσος

Λεμονοδάσος

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 449 εμφανίσεις

Το "Λεμονοδάσος" είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη που διαβάζεται και ξαναδιαβάζεται σαν μ...

Τρεις γυναίκες

Τρεις γυναίκες

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 485 εμφανίσεις

Στη νουβέλα "Τρεις γυναίκες" (1941) θίγεται το θέμα του απόλυτου έρωτα μέσα από την παρουσίαση τριών...

Το Γυρί

Το Γυρί

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 428 εμφανίσεις

"Όπως κι αν είναι η οδός Ιεροθέου -το μέρος τούτο μπρος στα περιβόλια- έχει μια σύσταση ξεχωριστή ολ...

Μάρκο Πόλο

Μάρκο Πόλο

Κοσμάς Πολίτης

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 432 εμφανίσεις

Όταν επέστρεψε ο Μάρκο Πόλο, από την "Αυλή του Μογγόλου Χαχάνου Κουμπλάι", στη Βενετία, κι εξιστορού...

Βιβλία - Συμμετοχή (121)

Δεκαήμερον

Δεκαήμερον

Giovanni Boccaccio

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 598 εμφανίσεις

Το "Δεκαήμερον" ξετυλίγεται στους λόφους του Φιέζολε, λίγο πιο έξω από τη Φλωρεντία, το σωτήριο έτος...

Δεκαήμερο

Δεκαήμερο

Giovanni Boccaccio

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 582 εμφανίσεις

"Ο Βοκάκιος έδωσε οριστική μορφή στην τοσκανική γλώσσα. Είναι ακόμα ο πρώτος υποδειγματικός συγγραφέ...

Άμλετ

Άμλετ

William Shakespeare

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 618 εμφανίσεις

Ποια έκδοση του πρωτοτύπου να είχε μπροστά του ο Κοσμάς Πολίτης, όταν μετέφραζε τον Άμλετ; Και ποιες...

Το φεγγάρι κατέβηκε χαμηλά

Το φεγγάρι κατέβηκε χαμηλά

John Steinbeck

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 566 εμφανίσεις

Ένα μικρό αριστούργημα μπορεί να χαρακτηριστεί αυτή η νουβέλα του Στάινμπεκ. Το φεγγάρι κατέβηκε χαμ...

Δεκαήμερο

Δεκαήμερο

Giovanni Boccaccio

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 513 εμφανίσεις

"Ο Βοκάκιος έδωσε οριστική μορφή στην τοσκανική γλώσσα. Είναι ακόμα ο πρώτος υποδειγματικός συγγραφέ...

Σκλαβιά και μεγαλείο

Σκλαβιά και μεγαλείο

Louis Aragon

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 489 εμφανίσεις

Το βιβλίο αυτό του Λουί Αραγκόν μας μεταφέρει στην εποχή της γερμανικής κατοχής, στα μαύρα χρόνια τη...

Ο μαύρος γάτος

Ο μαύρος γάτος

Edgar Allan Poe

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 630 εμφανίσεις

Την τόσο φριχτή και όμως τόσο απλή ιστορία που αρχίζω να γράφω, ούτε περιμένω ούτε ζητώ να την πιστέ...

Τα σταφύλια της οργής

Τα σταφύλια της οργής

John Steinbeck

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 506 εμφανίσεις

... Και μες στη νύχτα μια οικογένεια κατασκηνώνει σε μια λακκούβα, κι έρχεται ακόμα μια οικογένεια κ...

Ιστορίες από το "Δεκαήμερον"

Ιστορίες από το "Δεκαήμερον"

Giovanni Boccaccio

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 500 εμφανίσεις

Το "Δεκαήμερον" είναι το γνωστότερο και σπουδαιότερο έργο του μεγάλου ιταλού ποιητή Βοκάκιου. Ο Βοκά...

Ο δρόμος με τις φάμπρικες

Ο δρόμος με τις φάμπρικες

John Steinbeck

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 457 εμφανίσεις

"Είμαστε ζώα μοναχικά. Όλη μας τη ζωή παλεύουμε για λίγο λιγότερη μοναξιά. Και μια απ' τις πανάρχαιε...

Δεκαήμερον

Δεκαήμερον

Giovanni Boccaccio

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 482 εμφανίσεις

Το "Δεκαήμερον" ξετυλίγεται στους λόφους του Φιέζολε, λίγο πιο έξω από τη Φλωρεντία, το σωτήριο έτος...

Σ' έναν άγνωστο Θεό

Σ' έναν άγνωστο Θεό

John Steinbeck

Προτεινόμενο 0 φορές · Σε 0 συλλογές · 513 εμφανίσεις

... Ο Τζόζεφ σήκωσε το κεφάλι του και κοίταξε τα γέρικα ρυτιδιασμένα κλωνιά του. Τα μάτια του φωτίστ...