Η πρώτη έκδοση του έργου το 2001 συνέπεσε με την παρέλευση πενήντα ετών από την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα που αποτέλεσε την πρώτη υπερεθνικής υφής θεσμοποιημένη έκφανση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η δεύτεpη ανανεωμένη έκδοσή του συμπίπτει με την συμπλήρωση εικοσιπέντε ετών από την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ως πλήρες μέλος. Όλα αυτά τα χρόνια η Ευρώπη πορεύεται: άλλοτε αργόσυρτα και άλλοτε με ταχύ διασκελισμό, ανάλογα με τη διεθνή και την εσωτερική συγκυρία προς μια "ολοένα στενότερη ένωση", με απροσδιόριστο ακόμη το "καταληκτικό" της σημείο. Με αφετηρία έναν περιορισμένο τομέα της οικονομίας, τον άνθρακα και τον χάλυβα, που άγγιζε όμως τους καθοριστικής σημασίας τομείς της ενέργειας και της βαριάς βιομηχανίας, το συσσωματικό εγχείρημα, μέσω μιας αλληλουχίας ποιοτικών μεταλλαγών -τελωνειακή ένωση, ενιαία αγορά, οικονομική και νομισματική ένωση- υπερέβη το αρχικό του πλαίσιο και έφτασε στη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της οποίας η φύση είναι ακόμη ρευστή, η αρχιτεκτονική ημιτελής και η γεωγραφική διάσταση ανολοκλήρωτη. Η χώρα μας ακολουθεί και αυτή προσπαθώντας να επιτύχει την "πραγματική" σύγκλιση σε επίπεδο θεσμών και οικονομικών επιδόσεων.
Αντικείμενο του συγγράμματος αποτελεί η συνολική θεώρηση του ενοποιητικού φαινομένου στην Ευρώπη και ειδικότερα της θεσμικής του υποστασιοποιήσης με τη μορφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ένα τέτοιο εγχείρημα απαιτεί μια σύνθετη οπτική και μια πολυεπίπεδη προσέγγιση που υπερβαίνουν κατά πολύ τα όρια μιας συγκεκριμένης επιστήμης. Αυτή η παραδοχή βρίσκεται στη βάση του συλλογικού χαρακτήρα του έργου που ανέλαβε η Ελληνική Πανεπιστημιακή Ένωση Ευρωπαϊκών Σπουδών. Οι συντελεστές του -στη μεγάλη πλειονότητα και μέλη της- έχουν το τεκμήριο της αρμοδιότητας και τη διδακτική εμπειρία για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του. Το βιβλίο απευθύνεται κατά πρώτο λόγο στους φοιτητές και αποσκοπεί να καλύψει τις ανάγκες της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Πολλές, όμως, από τις συμβολές που περιέχει δεν περιορίζονται σε μια πρωτοβάθμια ανάλυση. Καθώς αποκαλύπτουν τις προκλήσεις του ενοποιητικού φαινομένου, παρουσιάζουν ενδιαφέρον και για τον ενημερωμένο αναγνώστη, ενδεχομένως δε και για τον ερευνητή που θητεύει στον χώρο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Από την άποψη αυτή, το παρόν έργο υπερβαίνει τα όρια μιας εισαγωγής, χωρίς όμως η οικονομία του να βρίσκεται σε αντιστοιχία με τον τίτλο του. [...]

(από τα προλεγόμενα των επιμελητών)