Η παθογένεια και οι διαστάσεις της, ως κεντρικός άξονας του παρόντος τόμου, αποτελεί ένα πολυεπίπεδο και πολυδιάστατο φαινόμενο που αφορά παιδιά και εφήβους και αναλύεται/ερμηνεύεται μέσα στο ευρύτερο συγκείμενό της: στο χώρο της οικογένειας, της εκπαίδευσης, του κοινωνικο-πολιτικού πλαισίου. Με βάση την προοπτική αυτή αποτυπώνονται εύγλωττοι προβληματισμοί και αναζητήσεις, εντοπίζονται σημαντικές αντιφάσεις και διλήμματα, διαφαίνονται νέες πραγματικότητες και οράματα μέσα από τη σύγχρονη θεωρία και έρευνα.
Ζητήματα παθογένειας βρίσκονται ολοένα και συχνότερα στο επίκεντρο της επικαιρότητας προκαλώντας έντονο προβληματισμό και πολλαπλές ανησυχίες. Η διερεύνησή τους μέσα από σύγχρονες επιστημονικές αναζητήσεις θεωρούμε πως αποτελεί και μια ουσιαστική μορφή παρέμβασης και μετασχηματισμού στο χώρο της οικογένειας, της εκπαίδευσης, της ευρύτερης κοινωνίας. Μέσα στο πλαίσιο αυτό εξάλλου αναδεικνύονται πολύπλευρες επιστημονικές διαδρομές που με τη σειρά τους αποκαλύπτουν, συγκροτούν και ανασυγκροτούν ένα δυναμικό, παρεμβατικό, πρωτοποριακό, κριτικό λόγο που αφορά το σύγχρονο άνθρωπο και το περιβάλλον του.